# Ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը մարդու մոտ. ինչպե՞ս պարզել

![Ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը երեխայի մոտ](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-7661052.jpg "Ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը երեխայի մոտ")

Ապենդիցիտը կույր աղու փոքրիկ ելունի՝ ապենդիքսի, վտանգավոր բորբոքային հիվանդություն է։ Ժամանակին բուժման բացակայության դեպքում այս վիճակը կարող է հանգեցնել լուրջ բարդությունների, որոնք կարող են նույնիսկ մահվան պատճառ դառնալ։ Արժե իմանալ, թե ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը մարդու մոտ, ինչպիսի՞ այլ հատկանիշներով կարելի է որոշել այս հիվանդությունը։

Բովանդակություն՝

- [Որտե՞ղ է գտնվում ապենդիցիտը](#%D5%B8%D6%80%D5%BF%D5%A5%D5%B2%D5%A3%D5%BF%D5%B6%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%A8)
- [Ինչպե՞ս որոշել ապենդիցիտը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%A8)
- [Ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը երեխայի մոտ](#%D5%B8%D6%80-%D5%AF%D5%B8%D5%B2%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A3%D5%BF%D5%B6%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Ախտորոշում](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բարդություններ](#%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80)

Վերաբերող հոդվածներ՝- [Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները](%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-7806 "Ապենդիցիտի առաջացման պատճառները")
- [Սուր ապենդիցիտի ախտանիշները և բուժումը](%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-7527 "Սուր ապենդիցիտի ախտանիշները և բուժումը")
- [Քրոնիկական ապենդիցիտի ախտանիշները և բուժումը](%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-4854 "Քրոնիկական ապենդիցիտի ախտանիշները և բուժումը")
- [Գանգրենոզ ապենդիցիտի ախտանիշները և պատճառները](%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D6%80%D5%A5%D5%B6%D5%B8%D5%A6-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B6-%D5%B8%D6%82-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-4894 "Գանգրենոզ ապենդիցիտի ախտանիշները և պատճառները")
- [Ինչպիսի՞ հատկանիշներով որոշել ապենդիցիտը երեխաների մոտ](%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D5%BA%D5%A5%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D6%81%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-3844 "Ինչպիսի՞ հատկանիշներով որոշել ապենդիցիտը երեխաների մոտ")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ապենդիցիտը դասվում է որովայնի խոռոչում վիրաբուժական միջամտություն պահանջող ամենատարածված հիվանդություններից մեկը։ Ամենից հաճախ ելունի բորբոքումը հանդիպում է 20-40 տարեկան տղամարդկանց և կանանց մոտ, տարեց մարդկանց մոտ այն բավականին հազվադեպ երևույթ է դառնում։ Երեխաների մոտ հիվանդացության գագաթնակետը ընկնում է 10-12 տարեկան հասակի վրա։ Մինչ օրս մասնագետները դժվարանում են առանձնացնել բորբոքային պրոցեսի զարգացման ճշգրիտ պատճառը, միևնույն ժամանակ ապացուցված է, որ ապենդիքսը օրգանիզմի գործունեության համար կարևոր օրգան է, թեև կարող է հեռացվել, եթե դա անհրաժեշտ է սուր ապենդիցիտի բուժման համար։ Որտե՞ղ է գտնվում ապենդիցիտը Ապենդիքսը՝ կույր աղու որդանման ելունը, որը բորբոքվում է ապենդիցիտի ժամանակ, գտնվում է որովայնի խոռոչի ստորին հատվածին մոտ, աջ կողմում։ Սա նրա բնականոն անատոմիական դիրքն է, ուստի համարվում է, որ ապենդիցիտի ժամանակ ցավերը հենց ստորին որովայնում, աջ կողմում են առաջանում։ Մասամբ այս պնդումը ճիշտ է, սակայն պետք չէ մոռանալ, որ իրանի շատ ցավեր իրադիացվում են մարմնի այլ հատվածներ։ Ուստի ստորին որովայնի աջ հատվածում ցավը կարող է վկայել բոլորովին այլ հիվանդության մասին, իսկ ապենդիցիտի ժամանակ ցավային զգացողությունները կարող են առաջանալ այլ տեղում։ Սխալ ախտորոշում դրված լինելու տոկոսը այս ախտանիշների առկայության դեպքում բավականին բարձր է։ Բացի այդ, ապենդիքսի անատոմիական դիրքն ունի բավականին բարձր փոփոխականություն։ Տարբեր մարդկանց մոտ այն կարող է ունենալ տարբեր երկարություն։ Սովորաբար այն կազմում է մոտ 10 սմ, սակայն որոշ անձանց մոտ ելունը կարող է հասնել 20 սմ-ի։ Հնարավոր են նաև ելունի տեղակայման տարբերակներ, նորմայում այն ուղղված է դեպի ներքև և ձախ, սակայն բավականին հաճախ հանդիպում են ուղղվածության այլ տարբերակներ, մինչև բարձրացող դասավորություն, լյարդի և լեղապարկի ստորին մակերեսին հարում կամ նույնիսկ կույր աղու պատի ներսում գտնվելը։ Կարևոր է! Ապենդիցիտի նշանների դեպքում միշտ պահանջվում է լիարժեք ախտորոշում, քանի որ այս ախտանիշները կարող են վկայել ստամոքս-աղիքային տրակտի և կոնքի օրգանների բոլորովին այլ հիվանդությունների մասին։ ![width="600"](https://lifeinfo.am/storage/images/apendiciti-texakayumy-mardu-mot-inchpes-parzel-141.jpg) Ինչպե՞ս որոշել ապենդիցիտը Այս հիվանդության ախտորոշման հետ կապված կարող են լինել որոշակի խնդիրներ, առանց բժշկի լիարժեք զննման դժվար է անմիջապես ախտորոշում դնել։ Ուստի հաճախ վիրաբուժական միջամտությունը սկսվում է ախտորոշում դնելուց առաջ, այստեղից էլ սխալ ախտորոշումների այդքան բարձր տոկոսը։ Ապենդիցիտի ժամանակ առաջացող ախտանիշները կարող են վկայել մարսողական տրակտի, փոքր կոնքի օրգանների բոլորովին այլ հիվանդությունների մասին։ Ապենդիքսի բորբոքման կասկածի դեպքում նախևառաջ արժե ուշադրություն դարձնել ապենդիցիտի հետևյալ նշանների հայտնվելուն՝ Որովայնի ցավեր։ Ո՞ր կողմում է ցավում որովայնը։ Ամենից հաճախ ցավային զգացողությունները սկսում են զարգանալ արևային հյուսակի շրջանից, այնուհետև իջնում են պորտին մոտ։ Ցավի օջախը ամենից հաճախ հանդիպում է աջ կողմում, հիվանդության զարգացման հետ ցավը սովորաբար տարածվում է ողջ որովայնով, ստանում է գոտևորող բնույթ։ 5. Սրտխառնոց, մեծամասամբ դեպքերում՝ փսխում։ Փսխումով դուրս է գալիս վերջերս ընդունված սնունդը, փոքր քանակությամբ լեղիով։ Սրտխառնոցը օրգանիզմի ռեակցիան է բորբոքմանը և թունավորմանը։
6. Ջերմություն, դող։ Մեծամասամբ դեպքերում մարմնի ջերմաստիճանը բարձրանում է մինչև 37-38 աստիճան Ցելսիուս, առաջանում է դող, արտազատվում է սառը քրտինք, առկա են թունավորման այլ ախտանիշներ։ Եթե ջերմաստիճանը բարձրանում է 39-ից ավելի կամ կտրուկ իջնում նորմալ ցուցանիշներից ցածր, սա անբարենպաստ նշան է։
7. Լուծ կամ փորկապություն, աղիների աշխատանքի խանգարումներ։ Երկու վիճակներն էլ հանդիպում են հավասարապես հաճախ, ընդ որում սովորաբար նկատվում է մեզի ավելացած արտազատում։ Արտազատումները սովորաբար ստանում են ավելի մուգ երանգ, քան սովորականը։ Եթե կղանքում արյուն է հայտնվում, սա ծայրահեղ վատ նշան է։
Հիվանդության զարգացման հետ ախտանիշները սովորաբար սաստկանում են։ Եթե դրանք հանկարծակի անհետանում են, ընդ որում ոչ մի բժշկական օգնություն չի ցուցաբերվել, սա կարող է վկայել լուրջ բարդությունների առաջացման մասին։

> Կարևոր է! Եթե որովայնի ցավը կտրուկ անհետանում է, սա կարող է վկայել ապենդիքսի պատռվածքի մասին, որը կարող է հանգեցնել ինֆեկցիայի տարածման որովայնի խոռոչում։ Ապենդիցիտն ինքնուրույն չի անցնում, ցավային համախտանիշի լրիվ անհետացման դեպքում ևս պետք է բժշկի դիմել։

![Ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը մարդու մոտ. ինչպե՞ս պարզել](https://lifeinfo.am/storage/images/apendiciti-texakayumy-mardu-mot-inchpes-parzel-182.jpg "Ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը մարդու մոտ. ինչպե՞ս պարզել")

Տղամարդկանց մոտ ապենդիցիտի ժամանակ ավելի հաճախ են հանդիպում նեկրոզներ և պատռվածքներ, քան կանանց մոտ։ Լրացուցիչ ախտանիշներից մեկը կարելի է անվանել ցավը աջ ամորձու շրջանում շարժման ժամանակ։ Ախտորոշման ժամանակ կարևոր է բացառել միզասեռական համակարգի բորբոքային հիվանդությունները։

Կանանց մոտ կարևոր է բացառել վերարտադրողական համակարգի հիվանդությունները։ Ցավերը, որոնք առաջանում են միայն որովայնի մեկ կողմում, կարող են հայտնվել միզասեռական համակարգի օրգանների տարբեր բորբոքային վնասվածքների ժամանակ։ Նաև որոշ կանանց մոտ դաշտանային ցավերը ծայրահեղ նման են ապենդիցիտի ժամանակ առաջացող ցավային զգացողություններին։

## Ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը երեխայի մոտ

Երեխաների մոտ հաճախ սկսում է ցավել ողջ որովայնը, դժվար է որոշել, թե ճշգրտորեն ո՞ր կողմում են տեղայնացված ցավային զգացողությունները։ Երեխայի մոտ կարելի է անցկացնել բավականին պարզ թեստ՝ պետք է փորձել ծալել աջ ոտքը ծնկից և փորձել քաշել դեպի որովայնը։ Ապենդիցիտի ժամանակ այս շարժումը կատարել բավականին դժվար է, քանի որ ցավային համախտանիշը կտրուկ ուժեղանում է։

Նաև երեխաների մոտ ավելի հաճախ է հանդիպում բարձր ջերմություն, ընդհանուր առմամբ բոլոր ախտանիշներն ավելի ցայտուն են արտահայտվում։ Թե՛ երեխաներին, թե՛ մեծահասակներին ապենդիցիտի նշանների դեպքում խորհուրդ է տրվում անմիջապես շտապ օգնություն կանչել, հապաղել չարժե։

## Ախտորոշում

Հիվանդության ախտորոշման ժամանակ սովորաբար գնահատվում է հիվանդի ընդհանուր վիճակը, անցկացվում են մի քանի ախտորոշիչ թեստեր, փորձելով որոշել ցավային համախտանիշի մակարդակը և տարածվածությունը։ Եթե հնարավորություն կա, վերցնում են արյան վերլուծություն, անցկացնում են որովայնի խոռոչի ուլտրաձայնային հետազոտություն և ռենտգենագրություն։

![Ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը մարդու մոտ. ինչպե՞ս պարզել](https://lifeinfo.am/storage/images/apendiciti-texakayumy-mardu-mot-inchpes-parzel-181.png "Ո՞ր կողմում է գտնվում ապենդիցիտը մարդու մոտ. ինչպե՞ս պարզել")

Մի շարք դեպքերում վիրահատությունը սկսվում է առանց ախտորոշման հաստատման, եթե առկա է պերիտոնիտի և այլ ծանր բարդությունների սպառնալիք։ Ընդհանուր առմամբ, վիրաբուժական միջամտությունը հեշտությամբ է տարվում, ախտորոշումը դրվում է հենց վիրահատության ընթացքում, բորբոքված ապենդիքսը հեռացնելիս։

## Բարդություններ

Ապենդիցիտի ժամանակ գոյություն ունի մի շարք բարդությունների առաջացման հավանականություն, որոնցից մի քանիսը բավականին վտանգավոր են մարդու համար։ Թողարկված հիվանդությունը կարող է հանգեցնել ելունի պատռվածքների, պերֆորացիայի, կույր աղու նեկրոզի, ստամոքս-աղիքային տրակտի գործառույթների այլ լուրջ խանգարումների։ Ապենդիցիտի բարդություններից շատերը բարձրացնում են ինֆեկցիայի արյան հոսք թափանցելու հավանականությունը, ինչը կարող է ծանր հետևանքների հանգեցնել։

Սակայն ժամանակին վիրաբուժական միջամտության դեպքում բարդությունների հավանականությունը նվազագույն է։ Շտապ օգնությանը սպասելու ընթացքում չպետք է շարժվել, չի կարելի տաքացնել որովայնի հատվածը, կարելի է օգտագործել բացառապես սառը կոմպրեսներ, չի կարելի ընդունել որևէ դեղամիջոց, ցավազրկող, լուծողական միջոցներ։

Որպեսզի վիրահատությունից հետո բարդություններ չառաջանան, արժե որոշ ժամանակ պահպանել անկողնային ռեժիմ, հատուկ թեթևացված դիետա, որը թույլ կտա ստամոքս-աղիքային տրակտին վերականգնվել։ Մի շարք դեպքերում անհրաժեշտ է հակաբակտերիալ դեղամիջոցների կուրս։
