#  Ուրետրիտ

![Պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-46530374.jpg "Պատճառները")

Միզուղիների համակարգը մարդու օրգանիզմում ամենախոցելի համակարգերից մեկն է: Վնասվածքները, ախտածին միկրոօրգանիզմները, ալերգիան՝ այս բոլոր գործոնները կարող են ուրետրիտի զարգացման պատճառ դառնալ: Հիվանդությունը ավելի հաճախ ախտորոշվում է տղամարդկանց մոտ, քանի որ անատոմիական առանձնահատկությունների պատճառով բորբոքումն ընթանում է ավելի սուր ձևով, քան կանանց մոտ:

Բովանդակություն:

- [Պատճառները](#%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ուրետրիտի տեսակները](#%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A5%D5%BF%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Տրիխոմոնադային](#%D5%BF%D6%80%D5%AB%D5%AD%D5%B8%D5%B4%D5%B8%D5%B6%D5%A1%D5%A4%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6)
- [Կանդիդոզային](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%AB%D5%A4%D5%B8%D5%A6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6)
- [Քլամիդիային](#%D6%84%D5%AC%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%A4%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6)
- [Բակտերիալ](#%D5%A2%D5%A1%D5%AF%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%AC)
- [Գոնորեային](#%D5%A3%D5%B8%D5%B6%D5%B8%D6%80%D5%A5%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6)
- [Տղամարդկանց և կանանց ուրետրիտի ախտանիշները](#%D5%BF%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A5%D5%BF%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ուրետրիտը երեխաների մոտ](#%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A5%D5%BF%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Ախտորոշումը](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ինչպես բուժել ուրետրիտը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A5%D5%BF%D6%80%D5%AB%D5%BF%D5%A8)
- [Կանխարգելումը](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

## Պատճառները

Ուրետրիտը միզածորանի բորբոքում է, որը կարող է ունենալ վարակիչ և ոչ վարակիչ ծագում: Հիվանդության ֆոնին տեղի է ունենում ջրանցքի պատերի վնասում և քայքայում: Հիմնական պատճառը ախտածին միկրոօրգանիզմների ներթափանցումն է ուրետրա: Ավելի հազվադեպ հիվանդությունը զարգանում է միզուղու վնասվածքների հետևանքով՝ օտար մարմիններով, կաթետերով, ինչպես նաև ալերգիայի պատճառով:

Ուրետրիտի զարգացման հիմնական պատճառներն են.

- հիգիենիկ նորմերի անտեսում;
- պատահական սեռական կապեր;
- շատ ակտիվ, երկարատև սեռական հարաբերություն;
- սեռական շփումներ դաշտանի ժամանակ;
- թույլ իմունիտետ;
- վիտամինների քրոնիկ պակաս, անհավասարակշիռ սնունդ, խիստ դիետաներ;
- ուրետրայի գրգռում սպերմիցիդներով և այլ քիմիական նյութերով:

Ուրետրիտը հաճախ առաջանում է միզաքարային հիվանդության և միզածորանի ուռուցքների ժամանակ. այս պաթոլոգիաները հանգեցնում են միզածորանի տրամագծի փոքրացման: Հիվանդության պատճառ կարող է դառնալ կծու սննդի, ալկոհոլային և գազավորված ըմպելիքների չափից ավելի օգտագործումը:

![Ուրետրիտի տեսակները](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82retrit%D5%9D-axtanishner-patcharner-bujum-188.jpg "Ուրետրիտի տեսակները")

Առաջնային ուրետրիտի դեպքում բորբոքումը սկսվում է միզածորանում: Երկրորդային ուրետրիտի պատճառ կարող է դառնալ ցանկացած բակտերիալ հիվանդություն՝ սկսած պրոստատիտից և վագինիտից մինչև անգինա և թոքաբորբ:

## Ուրետրիտի տեսակները

Վարակիչ ուրետրիտները բաժանվում են սպեցիֆիկ և ոչ սպեցիֆիկ տեսակների: Սպեցիֆիկները առաջանում են սեռավարակների հիման վրա, իսկ ոչ սպեցիֆիկ ուրետրիտների պատճառ կարող են դառնալ տարբեր ախտածին միկրոօրգանիզմներ:

Վիրուսային ուրետրիտը առաջանում է հերպեսով սեռական ճանապարհով վարակվելու դեպքում: Հիվանդությունը արագ զարգանում է՝ արդեն մի քանի ժամից բարձրանում է ջերմաստիճանը, կարող են մեծանալ ավշային հանգույցները:

### Տրիխոմոնադային

Տրիխոմոնադային ուրետրիտը ամենատարածված վարակներից մեկն է, որը հանգեցնում է ուրետրայի բորբոքման և փոխանցվում է սեռական ճանապարհով: Տրիխոմոնադները բնակվում են սերմնարանային բշտիկներում, սեռական շփման ժամանակ ներթափանցում են միզածորան և կնոջ հեշտոց: Հիվանդության հարուցիչները սկսում են ակտիվորեն բազմանալ լորձաթաղանթի վրա, մեծ քանակությամբ տոքսիկ նյութեր են արտազատում՝ հիվանդությունն արագ զարգանում է: Հիմնական ախտանիշներն են՝ այրոց, ցավ միզարձակման ժամանակ, տարբեր տեսակի արտադրուկներ:

> Կարևոր է! Տրիխոմոնադային ուրետրիտը կարող է 1-2 ամիս ընթանալ առանց հատուկ ախտանիշների, ապա անցնել դանդաղընթաց փուլի:

![Տղամարդկանց և կանանց ուրետրիտի ախտանիշները](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82retrit%D5%9D-axtanishner-patcharner-bujum-153.jpg "Տղամարդկանց և կանանց ուրետրիտի ախտանիշները")

### Կանդիդոզային

Միզածորանի վարակման ժամանակ կանդիդա ցեղի սնկերով զարգանում է կանդիդոզային ուրետրիտ, վարակումը տեղի է ունենում սեռական զուգընկերոջից: Այս ձևը ավելի հաճախ հանդիպում է կանանց մոտ, քանի որ հեշտոցում առկա է յուրահատուկ միկրոֆլորա: Պաթոլոգիան զարգանում է թուլացած իմունիտետի ֆոնին՝ գարնանը և աշնանը: Սնկի ակտիվ աճի պատճառ կարող են դառնալ սթրեսները, ավելորդ քաշը, հորմոնալ դեղամիջոցների ընդունումը, ծխելը: Հիվանդության բնորոշ առանձնահատկությունը յուրահատուկ սպիտակ, կաթնաշոռանման արտադրուկներն են:

### Քլամիդիային

Քլամիդիային ուրետրիտը փոխանցվում է սեռական ճանապարհով: Քլամիդիաները արտազատում են մեծ քանակությամբ տոքսիններ, ինչը ուժեղ բորբոքման պատճառ է դառնում: Հիվանդությունը երկար ժամանակ կարող է ընթանալ առանց հատուկ ախտանիշների, ինկուբացիոն շրջանը կազմում է 20 օր: Հիվանդության հատկանիշներն են բաց գույնի արտադրուկները, որոնցում առկա են թարախի խառնուրդներ:

![Ուրետրիտը երեխաների մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82retrit%D5%9D-axtanishner-patcharner-bujum-176.jpeg "Ուրետրիտը երեխաների մոտ")

### Բակտերիալ

Բակտերիալ ուրետրիտը զարգանում է միզասեռական համակարգ էնտերոկոկների, աղիքային ցուպիկի, ստրեպտոկոկների, ստաֆիլոկոկների ներթափանցման հետևանքով: Ոչ գոնոկոկային ուրետրիտը վտանգավոր է կանանց համար, հաճախ ուղեկցվում է սեռական ոլորտի հիվանդություններով, առավել հաճախ առաջանում է կլիմակտերիկ շրջանում: Հիվանդության հստակ նշանն է սեռական օրգանների այտուցվածությունը, ցավը, այրոցը միզարձակման ժամանակ:

### Գոնորեային

Գոնորեային ուրետրիտը զարգանում է գոնորեայի ֆոնին: Հաճախ դառնում է կանացի անպտղության, հղիության ընթացքում ծանր պաթոլոգիաների պատճառ: Հիվանդությունը կարող է ունենալ սուր և քրոնիկ ձև:

## Տղամարդկանց և կանանց ուրետրիտի ախտանիշները

Երկու սեռերի ներկայացուցիչների մոտ հիվանդության պատճառները նույնն են, սակայն կանանց մոտ հիվանդության նշանները հաճախ դրսևորվում են ավելի քիչ ինտենսիվությամբ: Ուրետրիտի կլինիկական պատկերը կախված է պաթոլոգիայի ընթացքի ձևից: Քրոնիկ ուրետրիտը սուր տրիխոմոնադային, քլամիդիային և միկոպլազմային ուրետրիտի բարդացած ձևն է: Քրոնիկ ուրետրիտով մարդը կարող է զգալ թեթև քոր, այրոց, իսկ արտադրուկները նվազագույն են, կարող է առաջանալ ուրետրայի շրթունքների կպչում:

Տղամարդկանց ուրետրիտի հիմնական ախտանիշներն են.

- միզի և սերմնահեղուկի մեջ փոքր քանակությամբ արյան առկայություն;
- առնանդամի բարձրացված զգայունություն;
- ցավ սեռական մերձության ժամանակ;
- քոր սեռական օրգանների շուրջ;
- հաճախացած միզարձակում:

![Ախտորոշում](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82retrit%D5%9D-axtanishner-patcharner-bujum-126.jpg "Ախտորոշում")

Կանանց մոտ ուրետրիտը դրսևորվում է այրոցով և ուժեղ ցավով միզարձակման ժամանակ, դաշտանի ընթացքում առաջանում է ուժեղ քոր, հայտնվում են տհաճ հոտով և թարախի խառնուրդով արտադրուկներ, սեռական օրգանների հատվածի մաշկը ստանում է կարմրավուն երանգ:

Հղիության ընթացքում թուլացած իմունիտետի ֆոնին հաճախ զարգանում է վարակիչ ուրետրիտ: Հիմնական ախտանիշը հաճախացած միզարձակումն է, որի ժամանակ առաջանում են քոր, այրոց, տարբեր տեսակի և ինտենսիվության արտադրուկներ:

> Կարևոր է! Քլամիդիոզային և ուրեապլազմոզային ուրետրիտը վտանգավոր է երեխայի համար. դրանք կարող են ներթափանցել պտղաջրերի մեջ, վարակել պտուղը, երեխայի մոտ զարգանում են տարբեր պաթոլոգիաներ: Եթե վարակումը տեղի ունենա ծննդաբերության ժամանակ, երեխայի մոտ ծնվելուց հետո կարող է զարգանալ կոնյունկտիվիտ, թոքաբորբ:

## Ուրետրիտը երեխաների մոտ

Երեխաների մոտ միզուղիների բորբոքային պրոցեսի զարգացման հիմնական պատճառը ներաղիքային ցուպիկով վարակումն է, հիպոթերմիան, հիգիենայի կանոնների չպահպանումը:

Երեխան դառնում է քմահաճ, գանգատվում է միզարձակման ժամանակ ցավից, ներքնազգեստի վրա կարելի է նկատել լորձով, արյունով կամ թարախով արտադրության հետքեր: Ուրետրիտ ունեցող երեխայի մոտ միզարձակումների քանակը օրվա ընթացքում կարող է լինել 10-ից ավելի անգամ:

Բորբոքման ախտանիշների հայտնվելիս նշանակվում են հակաբակտերիալ պատրաստուկներ՝ Ամոքսիցիլին, Կլավուլանատ: Պարտադիր է կիրառել բնական և սինթետիկ իմունամոդուլյատորներ, ընդունել համալիր վիտամինային պատրաստուկներ՝ էխինացեայի թուրմ, Կամետոն: Բժիշկը կարող է նշանակել ընդհանուր հակաբորբոքային պատրաստուկներ՝ Ցիստան, Ուրոլեսան:

![Ինչպես բուժել ուրետրիտը](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82retrit%D5%9D-axtanishner-patcharner-bujum-105.jpg "Ինչպես բուժել ուրետրիտը")

## Ախտորոշում

Միզարձակման, սեռական հարաբերության ընթացքում, տարբեր բնույթի արտադրությունների անախորժ ախտանիշների հայտնվելիս անհրաժեշտ է այցելել բժշկի: Ո՞ր բժիշկն է բուժում ուրետրիտը: Միզասեռական համակարգի օրգանների բորբոքման խնդիրներով զբաղվում են գինեկոլոգը, ուրոլոգը, ինֆեկցիոնիստը, ալերգոլոգը:

Առաջնային զննման ժամանակ բժիշկը հայտնաբերում է սեռական ճանապարհով փոխանցվող հիվանդությունների արտաքին հատկանիշների առկայությունը: Գինեկոլոգը կատարում է որովայնի և կոնքի զննում:

Ուրետրիտի որոշման հիմնական հետազոտությունները.

- արյան կլինիկական անալիզ,
- մեզի անալիզ և ցանքս՝ ախտածին միկրոօրգանիզմների առկայությունը պարզելու համար,
- կանանց անհրաժեշտ է կատարել հղիության թեստ, փոքր կոնքի օրգանների ուլտրաձայնային հետազոտություն,
- ՊՇՌ-ախտորոշում՝ սեռավարակների որոշման համար,
- ախտածին միկրոօրգանիզմների տեսակը հայտնաբերելու համար վերցվում է քերուկ ուրետրայից:

![Կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82retrit%D5%9D-axtanishner-patcharner-bujum-140.jpg "Կանխարգելում")

## Ինչպես բուժել ուրետրիտը

Ուրետրիտի բուժումը կախված է պաթոլոգիայի տեսակից և ծանրության աստիճանից: Մինչև անալիզների արդյունքների ստացումը նշանակվում են լայն սպեկտրի հակաբիոտիկներ՝ Ցեֆազոլին, Ցեֆտրիաքսոն, Կլարիթրոմիցին՝ հաբերի, ներարկումների ձևով: Կանանց բուժման համար հաճախ օգտագործվում են հակաբակտերիալ մոմիկներ:

Դեղերի հիմնական տեսակները.

1. Գոնոկոկային: Լայն սպեկտրի հակաբիոտիկներ՝ Էրիթրոմիցին, Ցեֆակլոր: Գոնոկոկերը կայուն են պենիցիլինային խմբի հակաբիոտիկների նկատմամբ, ուստի դրանց կիրառումը նպատակահարմար չէ:
2. Տրիխոմոնադային: Օգտագործվում են հակամանրէային պատրաստուկներ՝ Տրիխոպոլ, Յոդովիդոն մոմիկներ:
3. Կանդիդոզ: Բուժման մեջ կիրառվում են հակասնկային դեղամիջոցներ՝ Կլոտրիմազոլ, Լևորին:
4. Միկոպլազմային և քլամիդիային: Բուժման մեջ օգտագործվում են տետրացիկլինային խմբի հակաբակտերիալ միջոցներ՝ Դոքսիցիկլին:
5. Վիրուսային: Ցուցված է հակավիրուսային պատրաստուկներով բուժում՝ Ացիկլովիր, Ռիբավիրին:

> Կարևոր է! Հակաբակտերիալ միջոցների ընդունումը կտրականապես արգելվում է զուգակցել սպիրտային խմիչքների օգտագործման հետ, նույնիսկ չնչին քանակով:

Միզուղիների քրոնիկական բորբոքման դեպքում հակաբիոտիկներից բացի նշանակվում են իմունամոդուլյատորներ, ինտերֆերոնի ածանցյալներ, վիտամինների և միներալների համալիրներ, ուրետրայի լվացում հակասեպտիկ միջոցներով:

Հիվանդության ցանկացած ձևի դեպքում մինչև լրիվ ապաքինումը պետք է զերծ մնալ սեռական հարաբերություններից, մանրակրկիտ պահպանել հիգիենայի կանոնները: Սննդակարգից անհրաժեշտ է բացառել յուղոտ, թթու, կծու և աղի սնունդը:

![Տրիխոմոնադային](https://lifeinfo.am/storage/images/vo%D6%82retrit%D5%9D-axtanishner-patcharner-bujum-167.jpg "Տրիխոմոնադային")

## Կանխարգելում

Ուրետրիտը տղամարդկանց մոտ կարող է դառնալ ամորձիների, հավելուկների, շագանակագեղձի բորբոքման պատճառ: Կանանց մոտ հիմնական բարդություններն են ցիստիտը, ցերվիցիտը, արգանդի և արգանդափողերի բորբոքումը, ցիստիտը:

Հիվանդությունից և բարդություններից խուսափելու համար օգնում են պարզ կանխարգելիչ միջոցառումները.

- անձնական հիգիենայի կանոնների պահպանում,
- պատահական սեռական շփումների ժամանակ պաշտպանիչ միջոցների կիրառում,
- չօգտագործել լոսյոններ, օդեկոլոններ, դեզոդորանտներ, որոնք կարող են առաջացնել ալերգիկ ռեակցիաներ,
- խուսափել հիպոթերմիայից և գերհոգնածությունից,
- վարել առողջ և ակտիվ կենսակերպ, հրաժարվել վնասակար սովորություններից, վնասակար սննդից և խմիչքներից:

Սինթետիկ ներքնազգեստը հաճախ դառնում է միզասեռական ոլորտի հիվանդությունների պատճառ. ավելի լավ է նախապատվությունը տալ բնական գործվածքներից պատրաստված հարմարավետ իրերին: Բազմաթիվ հիվանդությունների լավագույն կանխարգելումը խմելու ռեժիմի պահպանումն է՝ օրվա ընթացքում անհրաժեշտ է օգտագործել առնվազն 2 լ մաքուր, առանց գազի ջուր: Կանանց դաշտանադադարի սկզբի ժամանակ անհրաժեշտ է ընդունել էստրոգեն պարունակող հորմոնալ միջոցներ. սա կօգնի խուսափել միզասեռական ուղիների բորբոքային պրոցեսների առաջացումից:

Ուրետրիտի դեպքում վարակը կարող է տարածվել փոքր կոնքի օրգանների վրա, ինչը կհանգեցնի ուղեկցող հիվանդությունների զարգացմանը: Միզուղիների բորբոքումը կարող է դառնալ կանանց անպտղության, երեխաների մոտ ծանր ախտաբանական զարգացումների պատճառ: Ուրետրիտով վարակման հիմնական ուղին սեռականն է, ուստի պետք է խուսափել պատահական սեռական կապերից, չմոռանալ պաշտպանվել, բորբոքման առաջին նշանների դեպքում անհրաժեշտ է այցելել բժշկի: