# Պանիկ նոպայի առաջացման ինչպիսի՞ նշաններ կան

![Պանիկ նոպայի հիմնական նշանը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-87144169.jpg "Պանիկ նոպայի հիմնական նշանը")

Այսօր տագնապի, խուճապի, սթրեսների հետ կապված նյարդաբանական հիվանդությունները հաճախ են հանդիպում: Տարածված երևույթներից մեկը պանիկ նոպաներն են (ՊՆ): Մարդկանց մոտավորապես 1%-ը մշտապես բախվում է դրանց, ևս 5%-ը` պարբերաբար: Հիվանդության դեմ պայքարելու համար անհրաժեշտ է ճանաչել պանիկ նոպայի նշանները, հասկանալ, թե ինչ անել նոպայի ժամանակ, ընտրել համապատասխան բուժում:

Բովանդակություն:

- [Ինչը կարող է հրահրել նոպան](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%A8-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%B8%D5%B2%D5%B0%D6%80%D5%A1%D5%B0%D6%80%D5%A5%D5%AC-%D5%B6%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%B6)
- [Պանիկ նոպայի հիմնական նշանը](#%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%AF-%D5%B6%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B0%D5%AB%D5%B4%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%A8)
- [Ինչ է կատարվում այդ ժամանակ օրգանիզմում](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%AF%D5%A1%D5%BF%D5%A1%D6%80%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%A1%D5%B5%D5%A4-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D6%85%D6%80%D5%A3%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%A6%D5%B4%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Առաջին օգնությունը պանիկ նոպայի ժամանակ](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%AF-%D5%B6%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Բուժման համար դեղամիջոցներ](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

Հարակից հոդվածներ:- [Պանիկ նոպա - ինչ անել տագնապի հանկարծակի նոպայի դեպքում](%D5%AD%D5%B8%D6%82%D5%B3%D5%A1%D5%BA%D5%AB-%D5%B6%D5%B8%D5%BA%D5%A1-%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%AE%D5%A1%D5%AF%D5%AB-%D5%A1%D5%B6%D5%B0%D5%A1%D5%B6%D5%A3%D5%BD%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%B6%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%BA%D6%84%D5%B8%D6%82%D5%B4-3886 "Պանիկ նոպա - ինչ անել տագնապի հանկարծակի նոպայի դեպքում")
- [Ինչպես ինքնուրույն պայքարել պանիկ նոպաների դեմ](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%AB%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%AC-%D5%AD%D5%B8%D6%82%D5%B3%D5%A1%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%B6%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A4%D5%A5%D5%B4-7526 "Ինչպես ինքնուրույն պայքարել պանիկ նոպաների դեմ")
- [Հնարավո՞ր է ազատվել պանիկ նոպաներից](%D5%B0%D5%B6%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D5%BF%D5%BE%D5%A5%D5%AC-%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B6%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB%D6%81-7274 "Հնարավո՞ր է ազատվել պանիկ նոպաներից")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Ինչը կարող է հրահրել նոպան Նոպայի զարգացումը կապված է սթրեսի հետ. հոգեբանական գործոնը հիմնական հրահրողն է: Առանց պատճառի այն չի կարող առաջանալ, ցանկացած նյարդաբանական հիվանդություն նորմայից շեղում է: Պատճառների առաջին խումբը սոմատիկ պատճառներն են, որոնք առաջացել են ներքին օրգանների հիվանդություններից: Մարդուն վախեցնում են հիվանդության ախտանիշները: Պանիկ նոպաները կարող են ուղեկցել տարածված հիվանդություններին. ստենոկարդիա, սրտի, անոթների այլ հիվանդություններ, հատկապես քրոնիկ ձևով; 3. էնդոկրին հիվանդություններ` մակերիկամների, վահանագեղձի;
4. հորմոնալ խանգարում;
5. օրգանիզմի այլ համակարգերի որոշ հիվանդություններ, որոնց ժամանակ առկա է մշտական ցավային համախտանիշ:
Որոշակի ֆիզիոլոգիական վիճակներ նորմալ են, սակայն անկայուն հոգեբանություն ունեցող մարդիկ դրանք ընկալում են չափազանց սուր: Ավելի հաճախ դա նկատվում է կանանց մոտ, հանդիպում է նաև դեռահասների մոտ: Նոպաները կարող են հրահրել.

- հղիանալը, երեխայի կրելը, ծննդաբերությունը, հատկապես առաջինը;
- առաջին սեռական փորձը;
- սեռական հասունացման (դաշտանային ցիկլի) սկիզբը:

![Կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/panik-nopayi-nshanner-inchpes-chanachel-dranq-116.jpg "Կանխարգելում")

Պատճառների երկրորդ կարգը հոգեբանական գործոններն են, ավելի հաճախ են հանդիպում: Նոպաները կարող են ուղեկցել հետևյալ պաթոլոգիաներին.

1. Ֆոբիաներ (ինչ-որ բանից վախ): Հոգեբույժները բացատրում են, որ ցանկացած ֆոբիա, որը ունի նույնիսկ չափահաս մարդը, վաղ թե ուշ կլրացվի պանիկ նոպայի նոպաներով: Մեկ այլ տեսության համաձայն` ցանկացած վախ սկսվում է խուճապից: Ցանկացած դեպքում, այս խանգարումներից յուրաքանչյուրը շեղում է:
2. Դեպրեսիա: Եթե երկար ժամանակ չազատվել այս վիճակից, դրա հիման վրա կարող են առաջանալ նոպաների ասպեկտներ:
3. Այլ հոգեկան հիվանդություններ: Դրանք են շիզոֆրենիան, շիզոտիպային, օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարումը, հարմարվողականության խախտումը:

> Կարևոր է! Երբ երկարատև դեպրեսիայի ֆոնին առաջանում է խուճապ, այն հանգեցնում է վիճակի վատթարացման, ինքնասպանության մասին մտքերի: Նման դեպքում հիվանդին անհրաժեշտ է հոսպիտալացնել:

## Պանիկ նոպայի հիմնական նշանը

Պանիկ նոպաների տարբերությունն այլ նմանատիպ նյարդաբանական խանգարումներից հանկարծակի դրսևորումն է, որը զարգանում է մի քանի րոպեների ընթացքում: Նոպայի միջին տևողությունը սովորաբար կազմում է 10-20 րոպե: Նոպայի ախտանիշները դրսևորվում են տարբեր կերպ, կախված առաջացման պատճառից, հիմնական նշանը ներքին խուճապն է: Այն ներկայացնում է միաժամանակ դրսևորվող մի շարք ախտանիշներ.

- տախիկարդիա;
- ցավ կրծքավանդակի շրջանում;
- շնչակարճություն;
- ուժեղացած քրտնարտադրություն;
- սրտխառնոց, երբեմն փսխում;
- գլխացավ, գլխապտույտ;
- ջղաձգումներ;
- ուշաթափության վիճակ;
- մարմնով ցնցում;
- կատարվածի անիրականության զգացողություն;
- մահվան, հիվանդության վախի կտրուկ ուժեղացում, խելագարվելու վախ:

![Ինչ է կատարվում այդ ժամանակ օրգանիզմում](https://lifeinfo.am/storage/images/panik-nopayi-nshanner-inchpes-chanachel-dranq-175.jpg "Ինչ է կատարվում այդ ժամանակ օրգանիզմում")

Մարդը գիտակցում է, որ իր հետ կատարվում է ինչ-որ սարսափելի բան, սակայն չի կարողանում հաղթահարել իրեն, փոխել իրավիճակը: Դրա պատճառով առաջանում է լրացուցիչ վախ` հիվանդը վախենում է իր վիճակից:

> Հետաքրքիր է! Երբ նոպան առաջին անգամ է պատահում, շատերի մոտ առաջանում է հարց, թե ինչ է սա` պանիկ նոպա, թե սրտային հիվանդություն: Որոշ հիվանդներ հոգեկան խանգարման մասին իմանում են միայն սրտաբանին սրտի գանգատներով դիմելուց հետո:

### Ինչ է կատարվում այդ ժամանակ օրգանիզմում

Շրջապատողներին նկատելի են նյարդաբանական խանգարման արտաքին դրսևորումները: Իմանալ, թե ինչ է կատարվում նոպայի պահին օրգանիզմում` առանց հատուկ հետազոտության, անհնար է: Սրանք հետևյալ պրոցեսներն են.

- սթրեսը հանգեցնում է ադրենալինի արտազատման;
- անոթները նեղանում են;
- մեծանում է սրտի զարկերի հաճախականությունը, հարվածից հարված ավելի ուժեղ է դառնում;
- բարձրանում է զարկերակային ճնշումը;
- արագանում է շնչառությունը;
- փոխվում է արյան բաղադրությունը;
- խախտվում է թթվային հավասարակշռությունը:

Այս բոլոր փոփոխությունները տեղի են ունենում հերթականությամբ` հրահրելով և ուժեղացնելով միմյանց: Օրինակ, ադրենալինը` սթրեսի հայտնի հորմոնը, նեղացնում է անոթները: Ի պատասխան` բարձրանում է զարկերակային ճնշումը, հաճախանում է զարկերակը:

## Առաջին օգնությունը պանիկ նոպայի ժամանակ

Հոգեթերապևտիկ մեթոդը բուժման պարտադիր մասն է: Մերձավորների համար կարևոր է իմանալ, թե ինչ անել նոպայի պահին` հիվանդին օգնելու համար: Այս աջակցությունը կարևոր է նաև դեղորայքային թերապիայի ընթացքում:

![Պանիկ նոպայի առաջացման ինչպիսի՞ նշաններ կան](https://lifeinfo.am/storage/images/panik-nopayi-nshanner-inchpes-chanachel-dranq-193.jpg "Պանիկ նոպայի առաջացման ինչպիսի՞ նշաններ կան")

Նոպայի ժամանակ առաջին օգնությունը կայանում է հուզական աջակցության մեջ: Անհրաժեշտ է փորձել համոզել մարդուն, որ ոչինչ սարսափելի չի կատարվում: Իր տեսքով, խոսքով, վարքով պետք է ճառագել հանգստություն: Եթե նոպան պատահում է գիշերը` քնի ժամանակ, ավելի լավ է արթնացնել մարդուն` հանգիստ ձայնով խոսելով, կարծես ոչինչ չի կատարվում:

> Խորհուրդ! Նոպայի պահին հիվանդը հակված է վստահել մերձավոր մարդուն, կրկնօրինակել նրա վարքը: Պետք է փորձել խորը շնչել, կարելի է բռնել նրա ձեռքերից` դանդաղ ներշնչում-արտաշնչում կատարելով, խրախուսելով կրկնել:

Շատ հոգեթերապևտներ խորհուրդ են տալիս օգտագործել ուշադրությունը շեղող մեթոդ. դրա համար նոպայի սկսվելու պահին անհրաժեշտ է ուշադրությունը սեփական ապրումներից փոխանցել շրջապատող միջավայրին: Կարելի է օգտվել այսպիսի պարզ եղանակներից.

- շրջապատում եղած առարկաների հաշվում;
- ուրախ երգերի երգում;
- մատներով կծկում, թեթև քորում;
- որոշ խաղեր:

Պանիկ նոպայի ժամանակ առաջին օգնությունը ներառում է նաև ֆիզիոթերապևտիկ միջոցներ.

1. Շնչառության կարգավորում: Թույլ է տալիս խուսափել շնչակարճությունից, տախիկարդիայից: Կարելի է քթին և բերանին թղթե փաթեթ դնել, մեջը շնչել, մինչև շնչառությունը կարգավորվի: Այն կարելի է փոխարինել ափերով:
2. Մերսում: Հատկապես արդյունավետ է գիշերային ժամանակ, օգնում է խուսափել ավելորդ լարվածությունից: Խորհուրդ է տրվում մերսել պարանոցը, ուսերը, մատները, ականջները:
3. Հակադարձ ցնցուղ: Առաջին օգնության հիանալի միջոց: Եթե հնարավորություն կա այն ընդունելու, կարելի է կանխել նոպայի զարգացումը: Ջրի փոխարկման միջակայքը` 15-20 վայրկյան:

> Խորհուրդ! Հակադարձ ցնցուղը հատկապես արդյունավետ է, եթե պանիկ նոպան առաջացել է ալկոհոլի ընդունումից հետո:

## Բուժման համար դեղամիջոցներ

Նոպաների դեմ պայքարում կիրառվող բոլոր դեղամիջոցները բաժանվում են երկու կատեգորիայի.

- նոպան դադարեցնելու համար (օգտագործվում են անմիջապես նոպայի սկսվելու հետ);
- բուժման համար (ուղղված են խնդրի պատճառին):

Նոպան կասեցնելու համար նշանակվում են արագ ազդեցության միջոցներ, որոնք ունեն հզոր անքսիոլիտիկ ազդեցություն (ճնշում են տագնապը, վախը, անհանգստությունը): Կարող են նշանակվել հաբերի ձևով կամ ներարկումների տեսքով: Հաճախ օգտագործվում են Դիազեպամը, Միդազոլամը:

![Պանիկ նոպայի առաջացման ինչպիսի՞ նշաններ կան](https://lifeinfo.am/storage/images/panik-nopayi-nshanner-inchpes-chanachel-dranq-143.jpg "Պանիկ նոպայի առաջացման ինչպիսի՞ նշաններ կան")

> Կարևոր է! Նման միջոցների չարաշահումը վտանգավոր է, դրանք առաջացնում են կախվածություն, կարող են հայտնվել կողմնակի ազդեցություններ, օրինակ` անքնություն: Դրանց ինքնուրույն օգտագործումը խստիվ արգելված է, այս խումբի դեղերը վաճառվում են միայն բժշկի դեղատոմսով:

Բուժման համար կարող են նշանակվել հակադեպրեսանտներ, որոնց կիրառման միջին տևողությունը ոչ պակաս, քան մի քանի ամիս է: Հաճախ կիրառվում են եռացիկլային հակադեպրեսանտներ: Յուրաքանչյուր հիվանդի համար ընտրվում է որոշակի սխեմա. դեղաչափը աստիճանաբար մեծանում է, ապա աստիճանաբար փոքրանում:

Արդյունավետ դեղամիջոցների մեկ այլ խումբ են տրանկվիլիզատորները: Հաճախ նշանակվում են սրտի հիվանդությունների հետ կապված նոպաների, ՎՍԴ-ի ժամանակ: Կարող են կիրառվել ինչպես երկարատև թերապիայի համար` նվազագույն դոզաներով, այնպես էլ նոպան կանգնեցնելու համար` առավելագույն դոզայով:

## Կանխարգելում

Նոպաների կանխարգելումն օգնում է կանխել ոչ միայն այս հիվանդության, այլ նաև բազմաթիվ այլ նյարդաբանական խանգարումների վերադարձը: Հիմնական կանոնը սթրեսակայունության զարգացումն է: Դա կարելի է անել տարբեր եղանակներով.

- այցելելով հոգեբանի, հոգեթերապևտի;
- բարձրացնելով ինքնագնահատականը;
- զբաղվելով ինքնազարգացմամբ;
- աշխատելով իր վրա, սովորելով նկատել մանր ուրախությունները;
- խուսափելով տհաճ մարդկանց հետ շփումից:

Եթե պանիկ նոպաները զարգացել են սոմատիկ հիվանդությունների ֆոնին, անհրաժեշտ ուշադրություն պետք է դարձնել դրանց բուժմանը, կրկնությունների կանխարգելմանը:

Կարևոր են նաև այլ կանխարգելիչ միջոցներ.

- վնասակար սովորություններից հրաժարում;
- կանոնավոր սպորտային պարապմունքներ;
- ճիշտ սնունդ;
- լիարժեք քուն, հանգիստ;
- վիտամինային համալիրների ընդունում, իմունիտետի ամրապնդում:

> Խորհուրդ! Իր խնդրի մասին ամեն քայլափոխի խոսելու կարիք չկա, սակայն նյարդաբանական խանգարումից բուժված մարդը պետք է ունենա մերձավոր մարդիկ, որոնց կարող է դիմել կրկնության կասկածի դեպքում:

Պանիկ նոպաների նշանները բազմակողմանի են, դրանք հրահրում են տարբեր գործոններ: Բուժման համար անհրաժեշտ կլինի ախտորոշում, որից հետո հիվանդին նշանակում են հակադեպրեսանտների, տրանկվիլիզատորների, անքսիոլիտիկների ընդունում: Կարևոր է նաև իմանալ նոպայի պահին առաջին օգնության կանոնները, կրկնությունների կանխարգելումը:
