#  Պանկրեատիտ

![Հիվանդության պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-38418390.jpg "Հիվանդության պատճառները")

Ենթաստամոքսային գեղձում ընթացող բորբոքային գործընթացները, որոնք խախտում են ֆերմենտների սեկրետոր արտադրությունը, հանգեցնում են այնպիսի հիվանդության ձևավորմանը, ինչպիսին է պանկրեատիտը։ Նախքան բուժմանը անցնելը, եկեք ամեն ինչ իմանանք պանկրեատիտի մասին։

Բովանդակություն՝

- [Հիվանդության պատճառները](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Ո՞ր բժիշկն է բուժում](#%D5%B8%D6%80-%D5%A2%D5%AA%D5%AB%D5%B7%D5%AF%D5%B6%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Պանկրեատիտ - ախտանիշներ մեծահասակների մոտ](#%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D6%80%D5%A5%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%BF-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80-%D5%B4%D5%A5%D5%AE%D5%A1%D5%B0%D5%A1%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Ախտանիշները երեխաների մոտ](#%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF)
- [Պանկրեատիտի տեսակները](#%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D6%80%D5%A5%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%BF%D5%A5%D5%BD%D5%A1%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Քրոնիկական](#%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6)
- [Սուր](#%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80)
- [Ռեակտիվ](#%D5%BC%D5%A5%D5%A1%D5%AF%D5%BF%D5%AB%D5%BE)
- [Բիլիար](#%D5%A2%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%A1%D6%80)
- [Հեմոռագիկ](#%D5%B0%D5%A5%D5%B4%D5%B8%D5%BC%D5%A1%D5%A3%D5%AB%D5%AF)
- [Պանկրեատիտի սրացում](#%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D6%80%D5%A5%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%BD%D6%80%D5%A1%D6%81%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժումը տնային պայմաններում](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%BF%D5%B6%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%B5%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Պանկրեատիտի բուժումը երեխաների մոտ](#%D5%A5%D6%80%D5%A5%D5%AD%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%B4%D5%B8%D5%BF-%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D6%80%D5%A5%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Դեղորայքային բուժում](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Պանկրեատիտի բուժումը ժողովրդական միջոցներով](#%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D6%80%D5%A5%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Գազարի և կարտոֆիլի հյութ](#%D5%A3%D5%A1%D5%A6%D5%A1%D6%80%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%BF%D5%B8%D6%86%D5%AB%D5%AC%D5%AB-%D5%B0%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%A9)
- [Թթու կաղամբ](#%D5%A9%D5%A9%D5%B8%D6%82-%D5%AF%D5%A1%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%A2)
- [Խոտաբույսեր](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%B5%D5%BD%D5%A5%D6%80)
- [Կտավատի սերմեր](#%D5%AF%D5%BF%D5%A1%D5%BE%D5%A1%D5%BF%D5%AB-%D5%BD%D5%A5%D6%80%D5%B4%D5%A5%D6%80)
- [Սննդակարգը ենթաստամոքսային գեղձի պանկրեատիտի դեպքում - մենյու](#%D5%A4%D5%AB%D5%A5%D5%BF%D5%A1-%D5%A5%D5%B6%D5%A9%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%A1%D5%B4%D5%B8%D6%84%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A3%D5%A5%D5%B2%D5%B1%D5%AB-%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%AF%D6%80%D5%A5%D5%A1%D5%BF%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF-%D5%B3%D5%A1%D5%B7%D5%A1%D6%81%D5%A1%D5%B6%D5%AF)
- [Ի՞նչ մրգեր կարելի է](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9-%D5%B4%D6%80%D5%A3%D5%A5%D6%80-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A5%D5%AC%D5%AB-%D5%A7)
- [Կանխարգելում](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%B8%D6%82%D5%B4)

## Հիվանդության պատճառները

Ենթաստամոքսային գեղձի աշխատանքի վրա ազդող բորբոքային գործընթացների առաջացումը հրահրող հիմնական պատճառներից կարելի է առանձնացնել՝

- սննդակարգում տապակած, յուղոտ, ապխտած, աղի, հարուստ հում ունեցող սննդի գերակշռումը.
- անհավասարակշիռ սնունդը և սննդակարգի բացակայությունը.
- թունավոր նյութերով թունավորումը.
- ալկոհոլի չարաշահումը.
- դեղորայքի ընդունումը.

Նաև պանկրեատիտի սրացումը կարող է տեղի ունենալ ստամոքս-աղիքային տրակտի այլ խանգարումների պատճառով՝

- լեղապարկի, լեղուղիների հիվանդությունների.
- ստամոքսի, տասներկումատնյա աղու աշխատանքի խանգարումների.

Կանանց մոտ բարձր է պանկրեատիտի առաջացման կամ սրացման ռիսկը հղիության ընթացքում։ ![Ո՞ր բժիշկն է բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-172.jpg "Ո՞ր բժիշկն է բուժում")

## Ո՞ր բժիշկն է բուժում

Պանկրեատիտի բուժումն անցկացվում է ստացիոնար կամ ամբուլատոր պայմաններում։ Դա կախված է հիվանդության ընթացքի ձևից։ Սուր պանկրեատիտի զարգացումը պահանջում է հոսպիտալացում։ Հիվանդին ուղղորդում են վիրաբուժական բաժանմունք, որտեղ իրականացվում են սուր վիճակը վերացնելու և պանկրեոնեկրոզի զարգացումը կանխարգելելու միջոցառումներ։ Հիվանդի վիճակը կայունացնելուց հետո նրան տեղափոխում են թերապևտիկ բաժանմունք՝ բուժումը շարունակելու համար գաստրոէնտերոլոգի հսկողության ներքո։

> Կարևոր է! Իմանալ ավելին այն մասին, թե որ բժիշկն է ախտորոշում և բուժում պանկրեատիտը, կարելի է ։

Քրոնիկական պանկրեատիտի ժամանակ, սրացումից դուրս, հիվանդը գտնվում է բնակության վայրի պոլիկլինիկայում դիսպանսեր հաշվառման վրա և հետևվում է գաստրոէնտերոլոգ բժշկի կողմից։

> Կարևոր է! «» ախտորոշման դեպքում խորհուրդ է տրվում առնվազն տարեկան մեկ անգամ հետազոտվել հսկող բժշկի մոտ։

## Պանկրեատիտ - ախտանիշներ մեծահասակների մոտ

Պանկրեատիտը մեծահասակների մոտ ընթանում է երկու ձևով՝ սուր և քրոնիկական։ Ախտանշանային պատկերն ունի և՛ նմանատիպ, և՛ յուրահատուկ գծեր։

 առանձնանում է զարգացման արագընթաց բնույթով և հետևյալի առաջացմամբ՝

- ցավային զգացողություններ աջ կամ ձախ ենթակողային շրջանում, հնարավոր է նաև գոտևորող բնույթ, կախված բորբոքային գործընթացի ընթացքի աստիճանից և ենթաստամոքսային գեղձի վնասվածքի տարածքից.
- ընդհանուր ինքնազգացողության վատթարացում, մարմնի ջերմաստիճանի զգալի բարձրացում, նկատվում է թուլություն, անբավարարություն, զարկերակային ճնշման փոփոխություն բարձրացման կամ նվազման ուղղությամբ.
- մաշկային ծածկույթների գունափոխություն՝ դեմքի հողագույն երանգ, պորտի շուրջ և մեջքի ստորին հատվածում կապտավուն բծեր, մեխանիկական դեղնություն սկլերոզացնող պանկրեատիտի պատճառով.
- բերանի չորության զգացողություն, երկարատև փռշտոց, նեխած ձվի հերիքով այրոց, սրտխառնոց և բազմակի փսխում, որը չի բերում հիվանդի թեթևացման.
- աղիքի աշխատանքի խանգարում՝ փորկապության կամ փորլուծության տեսքով.
- շնչակարճության, ուժեղացած քրտնարտադրության։

> Կարևոր է! Տղամարդկանց մոտ մասին մանրամասն գրել ենք արդեն ավելի վաղ։

![Պանկրեատիտ - ախտանիշներ մեծահասակների մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-138.jpg "Պանկրեատիտ - ախտանիշներ մեծահասակների մոտ")

> Կարևոր է! Ավելին իմանալ կանանց մոտ պանկրեատիտի մասին կարելի է ։

Քրոնիկական պանկրեատիտն ընթանում է ավելի քիչ արտահայտված կերպով։ Հիվանդությունը կարող է երկար ժամանակ զարգանալ՝ առանց էական անհարմարության պատճառելու՝

- նկատվում է ցավային զգացողությունների առաջացում ենթակողային շրջանում, հատկապես սննդի ընդունումից հետո.
- ցավերի առաջացումը կապված է յուղոտ, տապակած, ապխտած, քաղցր սննդի, ալկոհոլի չափից ավելի օգտագործման հետ։ Նույն պատճառով նաև առաջանում են փսխում, աղիքի աշխատանքի խանգարում, որովայնի փքվածություն.
- հայտնվում է մաշկային ծածկույթների դեղնություն։

Ախտանիշների դրսևորման վրա ազդում են հիվանդության ընթացքի փուլը, ինչպես նաև այն, թե հիվանդն անցել է արդյոք բուժում, պահպանո՞ւմ է արդյոք սննդի ընդունման առաջարկությունները, հիվանդի տարիքն ու նրա ընդհանուր ֆիզիկական վիճակը

> Կարևոր է! Կանանց ախտանիշները, ինչպես նաև տղամարդկանց ախտանիշները, սկզբունքային տարբերություն չունեն, որը կարող է ազդել ախտորոշման կայացման վրա։

## Ախտանիշները երեխաների մոտ

 զարգացման ախտանշանագրությունը մեծապես նման է դրա դրսևորումներին մեծահասակների մոտ։

Քրոնիկական ձևով պանկրեատիտը կարող է երկար ժամանակ զարգանալ անախտանիշ կերպով, կամ դրսևորվել որպես մարսողական օրգանների և ստամոքս-աղիքային տրակտի այլ հիվանդություններ։ Մասնավորապես, այն հաճախ շփոթում են գաստրիտի, աղիքի դիսբակտերիոզի հետ։

Հաշվի առնելով մանկական տարիքը, շատ կարևոր է ժամանակին ուշադրություն դարձնել որովայնի շրջանում ցավերի բողոքներին։ Դրանց առաջացման դեպքում անհրաժեշտ է դիմել բժշկի։

> Կարևոր է! Ինքնուրույն բուժումը և ցավազրկող միջոցների ընդունումը անթույլատրելի է, քանի որ դա կարող է խեղաթյուրել հիվանդության կլինիկական պատկերը։

## Պանկրեատիտի տեսակները

### Քրոնիկական

Հիվանդության քրոնիկական ձևը կապված է ենթաստամոքսային գեղձի հյուսվածքներում տեղի ունեցող երկարատև բորբոքային պրոցեսների և կառուցվածքային փոփոխությունների հետ։

![Ախտանիշները երեխաների մոտ](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-190.jpg "Ախտանիշները երեխաների մոտ")

Պանկրեատիտն անցնում է մի քանի փուլերով՝ սկզբնական փուլ, ռեմիսիա և սրացում։ Սկզբնական փուլում հիվանդության զարգացումը տեղի է ունենում թույլ արտահայտված ախտանիշներով, հիվանդը, որպես կանոն, էական անհարմարություն չի զգում։ Հիմնականում, բոլոր ցավային զգացողությունները կապված են չափից ավելի ուտելու, վնասակար սննդի և ալկոհոլի օգտագործման հետ։

Սրացման շրջանն ուղեկցվում է ցավերի առաջացմամբ, որոնք հիվանդին անհանգստացնում են երկար ժամանակ՝ ուղեկցվելով ստամոքս-աղիքային տրակտի խանգարումներով։

Քրոնիկական պանկրեատիտի զարգացումը հայտնաբերելու համար անհրաժեշտ է դիմել գաստրոէնտերոլոգ բժշկի։ Կատարվում է զննում, գանգատների հավաքում, հիվանդության պատմության վերլուծություն։ Դրա հիման վրա նշանակվում են հետևյալ ախտորոշիչ հետազոտությունները՝

- արյան ամիլազայի և մեզի դիաստազի մակարդակի որոշման համար անալիզների հանձնում․
- արյան կենսաքիմիական և ընդհանուր անալիզ․
- մեզի ընդհանուր անալիզ․
- ենթաստամոքսային գեղձի ուլտրաձայնային հետազոտություն (ՈւՁՀ) - առաջատար հետազոտական մեթոդներից մեկն է, որը կարող է օգնել որոշելու, թե արդյոք կան ենթաստամոքսային գեղձի պաթոլոգիական փոփոխություններ․
- գաստրոսկոպիա․
- որովայնի խոռոչի օրգանների ռենտգենոգրաֆիա․
- ֆունկցիոնալ թեստեր․
- էնդոսկոպիկ ռետրոգրադ խոլանգիոպանկրեատոգրաֆիա։

> Կարևոր է! հայտնվելու դեպքում անհրաժեշտ է ժամանակին դիմել բժշկի՝ խորհրդատվության, ախտորոշման անցկացման և բուժման նշանակման համար։

### Սուր

Պանկրեատիտի սուր ձևն ընթանում է արագընթաց և առանձնանում է հիվանդի վիճակի զգալի վատացմամբ և սուր ցավային համախտանիշով։ Ենթաստամոքսային գեղձի հյուսվածքի բորբոքումը հանգեցնում է նրա այտուցման, որը ճնշում է գործադրում պարկուճի վրա և առաջացնում սուր ցավ։ Խանգարվում է հյուսվածքի արյունամատակարարումը, զարգանում են դեստրուկտիվ պրոցեսներ, ինչի հետևանքով հայտնվում են ինտոքսիկացիայի ախտանիշներ։

![Պանկրեատիտի տեսակները](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-197.jpg "Պանկրեատիտի տեսակները")

Սուր պանկրեատիտի ախտանիշների հայտնվելու դեպքում անհրաժեշտ է հիվանդի շտապ հոսպիտալացում և հետազոտության ու բուժման անցկացում ստացիոնար պայմաններում։

Հիմնական խնդիրն է՝ կայունացնել հիվանդի վիճակը, վերացնել սուր ախտանիշները և բացառել պանկրեանեկրոզի զարգացման հնարավորությունը։

### Ռեակտիվ

Ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդությունների լուրջ խանգարումների և սրացումների առկայությունը կարող է նպաստել պանկրեատիտի զարգացմանը։ Բուժական միջոցառումներն ունեն համալիր բնույթ և ուղղված են ստամոքս-աղիքային տրակտի օրգանների և ենթաստամոքսային գեղձի լիարժեք ֆունկցիայի և աշխատանքի վերականգնմանը։

Պանկրեատիտի ժամանակին ախտորոշումը դժվարանում է՝ հաշվի առնելով, որ ստամոքս-աղիքային տրակտի հիվանդությունների մեծամասնությունն ընթանում է նմանատիպ ախտանշաններով։

> Կարևոր է! ավելին կարող եք իմանալ մեր հոդվածից։

### Բիլիար

Լեղապարկի աշխատանքի խանգարումները, որոնց հետևանքով առաջանում է լեղաքարային հիվանդություն, հանգեցնում են բիլիար պանկրեատիտի զարգացմանը։ Լեղու արտահոսքի վատացումը, նրա լճացումը լեղապարկում, քարերի առաջացումը հանգեցնում են ենթաստամոքսային գեղձում երկրորդային բորբոքային փոփոխությունների։ Սրացումը կարող է առաջանալ մանր և միջին չափի քարերի՝ լեղուղիներով շարժվելու ժամանակ, հատկապես լիտոտրիպսիա կիրառելիս՝ քարերի ուլտրաձայնային մանրացման ընթացքում։

![Պանկրեատիտի սրացում](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-144.jpg "Պանկրեատիտի սրացում")

Սրացման պատճառի հայտնաբերումը հաճախ կապված է որոշակի դժվարությունների հետ, քանի որ քարերը գտնվում են շարժման մեջ և ունեն համեմատաբար փոքր չափս։ Որպես կանոն, այս դեպքում ախտորոշումը ձևակերպվում է որպես «խոլեցիստոպանկրեատիտ»։

### Հեմոռագիկ

Հեմոռագիկ պանկրեատիտը կարելի է դիտարկել որպես պանկրեանեկրոզի սկզբնական դրսևորում։ Ախտորոշվում է, երբ լրացուցիչ հետազոտությունների ժամանակ հայտնաբերվում է հեմոռագիկ արտահոսք՝ որովայնի խոռոչում արյան խառնուրդով, ինչը վկայում է ենթաստամոքսային գեղձում դեստրուկտիվ պրոցեսների և նրա հյուսվածքների մահացման մասին։ Դրա պատճառն է ենթաստամոքսային գեղձի բորբոքային այտուցման ժամանակ արյունաշրջանառության գործընթացի խափանումը, ինչպես նաև վնասակար նյութերի տոքսիկ ազդեցությունը, ալկոհոլային թունավորումը, յուղոտ, տապակած և այլ վնասակար սննդի օգտագործումը։

Հեմոռագիկ պանկրեատիտի զարգացման ժամանակ ախտանիշներն արտահայտվում են ցայտուն կերպով՝ սրտխառնոց, ստամոքսի պարունակությամբ կրկնվող փսխում, որը չի բերում թեթևացում, ինտոքսիկացիայի արտահայտված ախտանիշներ։ Ախտորոշվում է «սուր որովայն», քանի որ ցավերն ունեն ինտենսիվ բնույթ և չեն վերանում սպազմոլիտիկներով։

Բուժման տակտիկայի ընտրության հարցի լուծումը՝ վիրահատության կամ կոնսերվատիվ բուժման, ինչպես նաև ախտորոշման ճշտումը, տեղի է ունենում շտապ ախտորոշիչ փնտրտուքի անցկացումից հետո՝ կիրառելով լրացուցիչ հետազոտական մեթոդներ։

## Պանկրեատիտի սրացում

 մեծամասամբ տեղի է ունենում արտաքին գրգռիչների ազդեցությանը ի պատասխան։ Դրանց թվին են պատկանում՝

- անհավասարակշիռ սնունդ, դիետայի խախտում․
- դեղորայքային միջոցների ընդունում․
- թունավորման ժամանակ ինտոքսիկացիա։

Ախտանիշների արտահայտվածության աստիճանը կախված է հիվանդության ընթացքի ծանրությունից և ենթաստամոքսային գեղձի վնասվածության աստիճանից։

> Կարևոր է! մասին կարդացեք ։

Պանկրեատիտի սրացման ժամանակ բուժումը կայանում է հետևյալում՝

- պանկրեատիկ սեկրեցիայի նվազեցում․
- ցավային համախտանիշի և բորբոքային պրոցեսների նվազեցում․
- փոխարինող ֆերմենտային թերապիայի անցկացում․
- բարդությունների զարգացման կանխարգելում։

Հիվանդին նշանակվում է խիստ սահմանափակումների պահպանում սննդակարգում։ Բացառվում են կաթնամթերքը, յուղոտ, ապխտած, աղի, տապակած սնունդը, մարինադները, քաղցրավենիքը, ալկոհոլը։

![Բուժումը տնային պայմաններում](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-136.jpg "Բուժումը տնային պայմաններում")

Դեղորայքային միջոցներից ընդունվում են սպազմոլիտիկներ, անալգետիկներ, հակաբորբոքային և հակասեկրետոր պրեպարատներ։

Վիրաբուժական միջամտության անհրաժեշտություն է առաջանում պանկրեատիտի բարդությունների զարգացման դեպքում, ինչպիսիք են պանկրեանեկրոզը, ֆերմենտատիվ պերիտոնիտը։

> Կարևոր է! Պանկրեատիտի՝ ինչ է այն և ինչով է վտանգավոր, մասին ավելին կարող եք իմանալ ։

## Բուժումը տնային պայմաններում

Հիվանդության քրոնիկական ընթացքի դեպքում անհրաժեշտ է պահպանել սննդակարգի վերաբերյալ առաջարկությունները, ինչպես նաև ընդունել բուժող բժշկի կողմից նշանակված դեղորայքային միջոցները։

> Կարևոր է! Սուր ձևի զարգացման դեպքում բուժումը տնային պայմաններում բացառվում է։

Սրացման շրջանն ուղեկցվում է սննդի սահմանափակումներով՝ մինչև սովամահություն։ Անհրաժեշտ է նաև հանգիստ, ցանկալի է անկողնային ռեժիմի և ֆիզիկական ծանրաբեռնվածության սահմանափակման պահպանում։ Ցավային զգացողությունները վերացնելու համար, բացի դեղերի ընդունումից, հնարավոր է ցավի տեղակայման վայրում սառը կոմպրեսների կիրառում։

## Երեխաների մոտ պանկրեատիտի բուժումը

Բուժական թերապիան ուղղված է ցավերի վերացմանը, բորբոքային պրոցեսների նվազեցմանը, ենթաստամոքսային գեղձի ֆունկցիաների նորմալացմանը։

Պանկրեատիտի սուր ձևի զարգացումը պահանջում է հրատապ միջոցների ձեռնարկում բացառապես հիվանդանոցային պայմաններում։ Հիվանդ երեխային ցուցված է հանգիստ և անկողնային ռեժիմի պահպանում, սննդի սահմանափակում և բուժական սովամահություն առաջին 1-2 օրվա ընթացքում։

1. Վիճակի կայունացումից հետո նշանակվում է խնայող դիետա։ Սնունդը եփվում է կամ գոլորշու վրա պատրաստվում, մանրացվում և ընդունվում տաք վիճակում։
2. Դեղորայքային թերապիան ներառում է անալգետիկներ և սպազմոլիտիկ միջոցներ, հակասեկրետորային պրեպարատներ (գորդոքս, կոնտրիկալ, օկտրեոտիդ), ենթաստամոքսային գեղձի ֆերմենտներ (պանկրեատին, կրեոն, ֆեստալ)։
3. Ցուցումների առկայության դեպքում նշանակվում են կորտիկոստերոիդներ, հակաբիոտիկներ, հակահիստամինային միջոցներ, միկրոշրջանառությունը բարելավող պրեպարատներ (կուրանտիլ)։

![Երեխաների մոտ պանկրեատիտի բուժումը](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-122.jpg "Երեխաների մոտ պանկրեատիտի բուժումը")

Բարդությունների զարգացման դեպքում կատարվում է վիրաբուժական վիրահատություն։ Դրա անհրաժեշտությունը պայմանավորված է պանկրեոնեկրոզի և ենթաստամոքսային գեղձի դեստրուկցիայի զարգացման ժամանակ անդառնալի պրոցեսներով։ Դրա արդյունքում կատարվում է դրա ռեզեկցիա, նեկրէկտոմիա, խոլեցիստէկտոմիա։

## Դեղորայքային բուժում

 ուղղված է մի քանի խնդիրների լուծմանը՝ ցավային համախտանիշի վերացում և ենթաստամոքսային գեղձի ֆերմենտային արտադրության կարգավորում։

Պանկրեատիտի դեղը նշանակվում է հիվանդության ընթացքի ծանրության և անալիզների արդյունքների տվյալներից կախված.

- հակաբորբոքային պրեպարատներ,
- սպազմոլիտիկներ և ցավազրկողներ,
- հակասեկրետորային պրեպարատներ,
- ենթաստամոքսային գեղձի ֆերմենտային արտադրությունը նորմալացնող պրեպարատներ։

Պանկրեատիտի սուր ձևը վաղ ժամկետներում պահանջում է սովամահություն։ Որպես սննդի փոխարինող նշանակվում են.

- գլյուկոզայի լուծույթ,
- ամինաթթվային կոմպլեքսներ,
- պլազմա։

Հիվանդության ընթացքի քրոնիկ ձևը նախատեսում է մասնագետի մոտ կանոնավոր հսկողություն, սանատոր-առողջարանային բուժման անցում՝ կրկնությունները կանխելու համար։ Սրացման ժամանակ.

![Դեղորայքային բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-159.jpg "Դեղորայքային բուժում")

- սպազմոլիտիկների ընդունում՝ նո-շպա,
- ցավերը վերացնելու անալգետիկներ՝ կետորալ,
- ֆերմենտների ինհիբիտորներ՝ գորդոքս։

Բուժման ժամանակ որ հաբերն են ավելի լավ, կասի բժիշկը՝ հաշվի առնելով անալիզները և ախտորոշիչ տվյալները։

## Պանկրեատիտի բուժումը ժողովրդական միջոցներով

Ժողովրդական բժշկության միջոցների կիրառումը կարող է օգնել բարելավել և նորմալացնել ենթաստամոքսային գեղձի աշխատանքն ընդհանուր առմամբ։ Նրանք նաև նպաստում են սննդի ընդունումից հետո ցավերի և անհարմարության նվազեցմանը։

Ամենաարդյունավետ միջոցները ներառում են բանջարեղենի հյութերի և բուսական հավաքածուների ընդունում՝ թուրմերի և թուրմաշյութերի տեսքով։

> Կարևոր է! Դրանց կիրառումը չի բացառում բժշկի կողմից նշանակված պրեպարատների ընդունումը, այլ լրացնում է բուժական թերապիան՝ առավելագույն դրական արդյունքի հասնելու համար։

### Գազարի և կարտոֆիլի հյութ

Գազարի-կարտոֆիլի հյութը խորհուրդ է տրվում քրոնիկ պանկրեատիտի դեպքում.

- կարտոֆիլ միջին չափի - 2 հատ,
- գազար միջին չափի - 1 հատ։

![Պանկրեատիտի բուժումը ժողովրդական միջոցներով](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-146.jpg "Պանկրեատիտի բուժումը ժողովրդական միջոցներով")

Բանջարեղենը, կեղևից չմաքրելով, մանրակրկիտ լվանալ, անցկացնել հյութահանի միջով։ Սննդի ընդունումից 30 րոպե առաջ խմել ստացված հյութը։ Ընդունել մեկ շաբաթվա ընթացքում, այնուհետև պետք է շաբաթական ընդմիջում անել։ Կրկնել 3 կուրս։

### Թթու կաղամբ

Թթու կաղամբի հյութն անհրաժեշտ է ցավերը նվազեցնելու համար։

1. Կաղամբը խմորվում է առանց համեմունքների և գազարի ավելացման։
2. Ցավի հայտնվելու դեպքում, ինչպես նաև կանխարգելիչ նպատակով խմել կես բաժակ ուտելուց առաջ, 20-30 րոպե առաջ։
3. Բուժման տևողությունը 7-10 օր է։

### Բույսեր

Լեղամուղ բուժիչ բուսական հավաքածուները ընդունվում են պանկրեատիտի բոլոր ձևերի դեպքում։ Դրանք կարելի է ձեռք բերել դեղատնից կամ պատրաստել ինքնուրույն։

> Կարևոր է! Լեղամուղ միջոցներ ընդունել չի կարելի, եթե պանկրեատիտը զարգանում է լեղաքարային հիվանդության ֆոնի վրա։

Դրա պատրաստման համար անհրաժեշտ է վերցնել.

1. 2 ճ/գ եգիպտացորենի մետաքս, 2 ճ/գ թռչնաշամբու խոտ, 2 ճ/գ տատասկի արմատ, 1 ճ/գ արմատախոտ (զվերոբոյ) և 1 ճ/գ անիսոնի պտուղներ։
2. Ստացված խառնուրդից վերցնել 2 ճ/գ, լցնել 500 մլ տաք ջուր, այնուհետև դնել ջրային բաղնիքի վրա և եռացնել։
3. Թուրմաշյութը սառեցվում է և թրմվում 2-3 ժամ, այնուհետև քամվում է։
4. Խմել պետք է կես բաժակ օրը 3 անգամ, ուտելուց առաջ, 2 շաբաթվա ընթացքում։

Այս թուրմաշյութով բուժման կուրսի ավարտից հետո անհրաժեշտ է անցնել կտավատի սերմերի հիման վրա պատրաստված թուրմաշյութի։

> Կարևոր է! Ցանկանո՞ւմ եք իմանալ, թե ինչպես ։ Կարդացեք մեր հոդվածում։

### Կտավատի սերմեր

Դրա պատրաստման համար մանրացնել և խառնել 1 ճ/գ սերմեր և 1-2 ճ/գ տերևներ, 1 ճ/գ տերևներ և 1 ճ/գ ծաղիկներ։ Խառնուրդը լցնել 0,5 լ եռման ջրի մեջ, թողնել թրմվի և սառչի, այնուհետև քամել։ Ընդունել պետք է կես բաժակ օրը 2-3 անգամ, ուտելուց մեկ ժամ հետո, կուրսը՝ 1 ամիս։ ![Դիետա ենթաստամոքսային գեղձի պանկրեատիտի ժամանակ - ճաշացանկ](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-171.jpg "Դիետա ենթաստամոքսային գեղձի պանկրեատիտի ժամանակ - ճաշացանկ")

## Դիետա ենթաստամոքսային գեղձի պանկրեատիտի ժամանակ - ճաշացանկ

Պանկրեատիտի բուժումն ուղեկցվում է որոշակի մթերքների օգտագործումը սահմանափակող խիստ դիետայի պահպանման անհրաժեշտությամբ։ Սնունդը պետք է պատրաստվի ջերմային մեղմ եղանակներով՝ շոգեխաշված կամ եփած, սեղան մատուցվի տաք վիճակում, իսկ սրացման ժամանակ՝ քերած տեսքով։ Բացառվում է չափազանց տաք կամ սառը սնունդը։

Ինչ կարելի է ուտել.

- չորացրած ցորենի հաց;
- ոչ կարագային թխվածքաբլիթներ և բուլկիներ;
- ոչ ճարպային միս և ձուկ;
- բանջարեղեն;
- հատիկավորներից՝ կանաչ ոլոռ;
- մակարոնեղեն;
- ձու;
- հասունացած քաղցր հատապտուղներ և փափուկ սորտերի մրգեր;
- շաքար, մեղր, մարշմելո՝ փոքր քանակությամբ;
- կաթնային և թթվակաթնային մթերքներ՝ կեֆիր, մածուն, ոչ կծու պանիրներ;
- հյութեր, թուրմեր, կոմպոտներ;
- ցիկորիա՝ սուրճի փոխարեն, և թույլ թեյ։

> Կարևոր է! Իմացեք, թե , թե ոչ։

Սուր պանկրեատիտի ժամանակ մինչև երկու օր տևում է բուժական սովամահություն, այնուհետև հիվանդը տեղափոխվում է №5 դիետիկ ճաշացանկին։

Ներկայացնում ենք օրվա մոտավոր ճաշացանկը.

1-ին ընդունում.

- վարսակի շիլա ջրի վրա;
- անքաղցր կոմպոտ;
- սպիտակ հացի չորացրած կտոր։

2-րդ ընդունում.

- 1 եփած ձու;
- սպիտակ հացի չորացրած կտոր։

![Կանխարգելում](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-199.jpg "Կանխարգելում")

> Կարևոր է! Ենթաստամոքսային գեղձի պանկրեատիտի ժամանակ մենք արդեն գրել ենք։

3-րդ ընդունում.

- վերմիշելով ապուր՝ հավի թույլ արգանակի վրա;
- շոգեխաշված հավի կոտլետ;
- հնդկաձավարի շիլա։

4-րդ ընդունում.

- հատապտուղների կիսել;
- ոչ կարագային թխվածքաբլիթ։

5-րդ ընդունում.

- ոչ ճարպային ձուկ՝ շոգեխաշված;
- կարտոֆիլի պյուրե;
- մասուրի թուրմ։

![Քրոնիկական](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-193.jpg "Քրոնիկական")

> Կարևոր է! Ընդունումների միջև ընդմիջումները պետք է կազմեն 3 ժամ։

Ինչ կտրականապես չի կարելի ուտել պանկրեատիտի ժամանակ.

- տապակած և ճարպային սնունդ;
- պահածոյացված և մարինացված մթերքներ;
- համեմունքներ և կծու սոուսներ;
- կարագային հացաբուլկեղեն, թխվածքեղեն, տորթեր;
- երշիկեղեն և կիսաֆաբրիկատներ;
- ապխտածեղեն, քաղցկեղ ճարպ (սալո);
- հատիկավորներ;
- սպիտակագլուխ կաղամբ, ճակնդեղ (ռեդիս), թթվաբողկ, ավելուկ և սպանախ;
- ցանկացած թթու մրգեր, դրանցից պատրաստված հյութեր, նեկտարներ և կոմպոտներ;
- քաղցրավենիք;
- ալկոհոլ։

### Ինչ մրգեր կարելի է

Մրգերի օգտագործումը պանկրեատիտի ժամանակ կախված է հիվանդության ընթացքի բնույթից։ Սրացման ժամանակ, սկզբնական շրջանում, մրգերը պետք է բացառվեն սննդակարգից։ Վիճակի բարելավման դեպքում սննդակարգում կարող է ներառվել մասուրի թուրմ։ Այնուհետև սննդակարգն ինչ-որ չափով ընդլայնվում է, թույլատրվում են ոչ քաղցր սորտերի մրգերից պատրաստված կիսելներ և կոմպոտներ։ Առողջացման ընթացքում կարելի է ուտել ժելե, մուսսեր և պուդինգներ։

Ռեմիսիայի հասնելիս սննդակարգը զգալիորեն ընդլայնվում է՝ դրան մրգեր ավելացնելու միջոցով։ Թույլատրվում են ոչ քաղցր սորտերը, որոնք ունեն փափուկ կեղև՝ տանձ և խնձոր։ Նաև կարելի է ուտել բանանը, փոքր քանակությամբ՝ սեխը (դդում) և արքայախնձորը, խաղողը, սալորը, ծիրանը։

![Սուր](https://lifeinfo.am/storage/images/pankreatit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujman-exanakner-162.jpg "Սուր")

Ռեմիսիայի փուլում ճաշացանկում կարելի է ներառել մանդարիններ և նարինջներ։ Մրգերը պետք է լինեն քաղցր և հասունացած։ Սրացման ժամանակ դրանց օգտագործումը խիստ անցանկալի է, քանի որ գրգռում է լորձաթաղանթը։

## Կանխարգելում

Կանխարգելիչ միջոցառումներն ուղղված են ինչպես ախտորոշված պանկրեատիտի զարգացման բացառմանը, այնպես էլ դրա առաջացման կանխմանը։

Խորհուրդ է տրվում.

- կանոնավոր սննդակարգ՝ հաճախակի և փոքր չափաբաժիններով սնվելը;
- հավասարակշռված սնունդ, որը պետք է ներառի մրգեր, բանջարեղեն, շիլաներ, ոչ ճարպային սորտի միս, թթվակաթնային մթերքներ;
- վնասակար մթերքների սահմանափակում կամ ամբողջական բացառում՝ ճարպային, տապակած, պահածոյացված, ապխտած, մարինացված, աղի սնունդ, կիսաֆաբրիկատներ, ֆասթֆուդ և քաղցրավենիք;
- նախապատվություն տալ սննդի պատրաստման մեղմ եղանակներին՝ եփում, թխում, շոգեխաշում;
- ալկոհոլի օգտագործման սահմանափակում;
- վնասակար սովորություններից հրաժարում։

Պետք է հիշել, որ միաժամանակ մի քանի տեսակի մթերքների չափից ավելի օգտագործումը հանգեցնում է ենթաստամոքսային գեղձի ավելացված ծանրաբեռնվածության և մեծացնում է պանկրեատիտի զարգացման ռիսկը։