# Պարանոցային օստեոխոնդրոզ և խուճապի նոպաներ - կա՞ արդյոք կապ

![Կլինիկական ախտանշանագրություն](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-9218574.jpg "Կլինիկական ախտանշանագրություն")

Խուճապի նոպաները ներկայացնում են նոպայաձև անբացատրելի վախ, որը առաջանում է սոմատիկ բնույթի ախտանիշների հետ զուգահեռ։ Նման նոպաները հաճախ կապում են հոգեկան խանգարումների և հիվանդությունների հետ։ Սակայն գոյություն ունեն խուճապի նոպաներ պարանոցային օստեոխոնդրոզի ժամանակ։

Բովանդակություն՝

- [Առաջացման պատճառները](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Կլինիկական ախտանշանագրություն](#%D5%AF%D5%AC%D5%AB%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%B7%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%A3%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6)
- [Խուճապի նոպաների ախտորոշում](#%D5%AD%D5%B8%D6%82%D5%B3%D5%A1%D5%BA%D5%AB-%D5%B6%D5%B8%D5%BA%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%B8%D6%80%D5%B8%D5%B7%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Հիվանդության բուժում](#%D5%B0%D5%AB%D5%BE%D5%A1%D5%B6%D5%A4%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Դեղորայքային բուժում](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ասեղնաբուժությունը որպես բուժման միջոց](#%D5%A1%D5%BD%D5%A5%D5%B2%D5%B6%D5%A1%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A8-%D5%B8%D6%80%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81)
- [Մերսում](#%D5%B4%D5%A5%D6%80%D5%BD%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Բուժում տզրուկներով](#%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%BF%D5%A6%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE)
- [Ֆիզիոթերապիայի մեթոդները](#%D6%86%D5%AB%D5%A6%D5%AB%D5%B8%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BA%D5%AB%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%B4%D5%A5%D5%A9%D5%B8%D5%A4%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Կանխարգելիչ միջոցառումներ](#%D5%AF%D5%A1%D5%B6%D5%AD%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A5%D5%AC%D5%AB%D5%B9-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%A1%D5%BC%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%B6%D5%A5%D6%80)

Նմանատիպ հոդվածներ՝
 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Առաջացման պատճառները Վախի, անհանգստության, ինքնազգացողության կտրուկ վատացման նոպաները առաջանում են հետևյալ պատճառներով. Վերտեբրոնևրոլոգիայի տեսանկյունից պաթոլոգիական գործընթացի զարգացումը բացատրվում է ուղեղի արյունամատակարարման խանգարմամբ՝ պայմանավորված պարանոցային հատվածի ողերով անոթների սեղմմամբ։ Ամենից հաճախ նոպան կարող է առաջանալ միջողային սկավառակների ճողվածքի կամ պրոտրուզիաների առկայության դեպքում։ 3. Գործընթացը կարող է զարգանալ նաև օրգանիզմում կենսաքիմիական խանգարումների հետևանքով։ Դրանց թվին են պատկանում՝ ամինաթթվային և կալցիումային փոխանակության պաթոլոգիան, արյան թթու-հիմնային հավասարակշռության փոփոխությունները։
4. Օրգանիզմում միկրոտարրերի և վիտամինների պակասը նույնպես հրահրում է նոպայի զարգացումը։ Հատկապես կարևոր են այնպիսի նյութեր, ինչպիսիք են ցինկը և մագնեզիումը, B խմբի վիտամինները։
5. Ֆիզիկական կամ հոգեկան գերլարվածության չափից ավելի բարձր մակարդակը օստեոխոնդրոզի հետ համակցված կարող է դառնալ նոպայի զարգացման հրահրող գործոն։
Բացի այդ, խուճապի նոպաների առաջացմանը նպաստում են նաև հետևյալ գործոնները.

- որոշ դեղամիջոցների ընդունումը (համակցված բանավոր հակաբեղմնավորիչներ, կենտրոնական նյարդային համակարգի վրա գրգռիչ ազդեցություն ունեցող դեղամիջոցներ)։
- օրգանիզմի հորմոնալ ֆոնի տատանումները, հատկապես հղիության և կրծքով կերակրման ընթացքում.
- ուժեղ ալկոհոլային խմիչքների չափից ավելի գործածումը.
- ժառանգական նախատրամադրվածությունը.
- մարդու հոգեկանի առանձնահատկություն հանդիսացող չափից ավելի գրգռվածությունը.

Այս գործոնների համակցումը պարանոցային ողնաշարի օստեոխոնդրոզի հետ մեծացնում է վախի նոպայի առաջացման հավանականությունը։

## Կլինիկական ախտանշանագրություն

Խուճապի նոպան ունի բազմաթիվ կլինիկական դրսևորումներ, սակայն դրանց մեծ մասը հատուկ չէ տվյալ պաթոլոգիային.

- սրտի կծկումների հաճախականության կտրուկ աճ, զարկերակը գերազանցում է տարիքային նորմերը.
- քրտնարտադրության ավելացում.
- շնչակարճության առաջացում, օդի պակասի զգացում, ներշնչման գործընթացի դժվարացում.
- անհանգստության, մահվան վախի առաջացում.
- վերջույթների դող, ներքին դող.
- սրտխառնոցի զգացում, որոշ դեպքերում կարող է առաջանալ փսխում.
- ցավ կրծքավանդակի կամ որովայնի շրջանում.
- գիտակցության խառնում, ուշակորույս վիճակներ.
- դեպերսոնալիզացիա և դերեալիզացիա։

![Խուճապի նոպաների ախտորոշում](https://lifeinfo.am/storage/images/xuchapi-nopaner-paranocayin-osteoxondrozi-jamanak-117.jpg "Խուճապի նոպաների ախտորոշում")

Բացի այդ, պարանոցային հատվածի օստեոխոնդրոզի ժամանակ հոգեկան վիճակի խանգարման համար բնորոշ կլինի ձեռքերում և ոտքերում թմրածության զգացումը, գլխապտույտի առաջացումը, տեսողության և լսողության փոփոխությունները։

> Կարևոր է! Հիմնական ախտանիշի՝ անհանգստության, արտահայտվածությունը կարող է տատանվել՝ կախված ուղեկցող սոմատիկ հիվանդության (պարանոցային հատվածի օստեոխոնդրոզի) ծանրությունից։

Որոշ դեպքերում հիվանդի մոտ կարող է դիտվել պաթոլոգիական վիճակների համակցում՝ ՎՍԴ (վեգետատիվ-անոթային դիստոնիա), խուճապի նոպաներ և պարանոցային օստեոխոնդրոզ։ Նման իրավիճակում վեգետատիվ-անոթային դիստոնիայի ախտանիշները զուգակցվում են մյուս երկու հիվանդությունների կլինիկական պատկերի հետ՝ ծանրացնելով գործընթացի ընթացքը։

Խուճապի նոպաների առաջացումը կարող է առաջացնել նաև կրծքային կամ պարանոց-կրծքային օստեոխոնդրոզը։ Այս հիվանդության ժամանակ տեղի է ունենում ողերի և դրանց աճառների կառուցվածքի փոփոխություն ոչ միայն պարանոցային, այլ նաև կրծքային հատվածում։ Կրծքային օստեոխոնդրոզի ժամանակ խուճապի նոպաները ունեն նման ախտանշանագրություն։ Սակայն պարանոց-կրծքային հատվածի վնասման դեպքում շատ ավելի հաճախ են առաջանում կրծքավանդակի և մեջքի շրջանում սուր ցավային զգացողություններ, որոնք ուղեկցում են անհանգստության առաջացումը։ Նոպան ունի տարբեր տևողություն՝ մի քանի րոպեից մինչև 2-3 ժամ։ Այն կարող է առաջանալ օրական երեք-չորս անգամ։

### Խուճապի նոպաների ախտորոշում

Հիվանդության ախտորոշումը հիմնվում է հիվանդի հարցման և գանգատների գնահատման վրա, իսկ հիվանդության հաստատման համար օգտագործում են.

- ողնաշարի համակարգչային շերտագրություն պարանոցային և կրծքային հատվածներում.
- պարանոցի և գլխուղեղի անոթների դոպլերոգրաֆիա, դուպլեքս սկանավորում.
- ԷՍԳ (էլեկտրասրտագրություն).
- տարբեր ֆունկցիոնալ փորձեր.
- ռեոէնցեֆալոգրաֆիա։

Իրականացված հետազոտությունների հիման վրա հաստատվում է ճշգրիտ ախտորոշում և նշանակվում անհրաժեշտ բուժում։

## Հիվանդության բուժում

Խուճապի նոպաների բուժումը համալիր է և ներառում է դեղամիջոցների ընդունում, ֆիզիոթերապիա, կինեզիթերապիա, խնդրահարույց հատվածի մերսում և ասեղնաբուժություն։

### Դեղորայքային բուժում

Առանձնացվում են դեղամիջոցների հետևյալ խմբերը.

- հակաբորբոքային դեղամիջոցներ.
- ցավազրկող ազդեցությամբ դեղամիջոցներ.
- խոնդրոպրոտեկտորների խմբին պատկանող դեղամիջոցներ.
- հակադեպրեսանտներ.
- անոթալայնացնող ազդեցությամբ դեղամիջոցներ։

Երկու վիճակների՝ օստեոխոնդրոզի և խուճապի նոպաների համալիրի դեպքում օգտագործվող դեղամիջոցները պատկանում են տարբեր խմբերի, քանի որ ազդում են ինչպես պատճառագիտական գործոնների, այնպես էլ հիմնական ախտանիշների վրա։

### Ասեղնաբուժությունը որպես բուժման միջոց

Ասեղնաբուժությունը (ասեղնառեֆլեքսոթերապիան) ներկայացնում է ոչ ավանդական բժշկության մեթոդ, որը կայանում է մարդու մարմնի հատուկ ակտիվությամբ օժտված կետերի վրա փոքր ասեղներով ազդեցություն գործադրելու մեջ։

![Դեղորայքային բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/xuchapi-nopaner-paranocayin-osteoxondrozi-jamanak-142.jpg "Դեղորայքային բուժում")

Ասեղնառեֆլեքսոթերապիան նվազեցնում է բորբոքային գործընթացների արտահայտվածությունը։ Դրան զուգահեռ կենսաբանական ակտիվ կետերի վրա ազդեցությունը նորմալացնում է կենտրոնական նյարդային համակարգի աշխատանքը, բարելավում է տրամադրությունը, նվազեցնում անհանգստության զգացումը։ Տվյալ մեթոդը խոչընդոտում է ծանր խուճապի նոպաների զարգացմանը։

### Մերսում

Ճիշտ մերսման իրականացումը հաճախ ամբողջովին վերացնում է պարանոցային օստեոխոնդրոզի ժամանակ ցավային զգացողությունները։ Պրոցեդուրայի ընթացքում բարելավվում է ինչպես ախտահարված հատվածի, այնպես էլ գլխուղեղի արյունամատակարարումը։ Հենց դրա համար մերսումը բարենպաստ ազդեցություն է թողնում մարդու հոգեկան վիճակի վրա և խոչընդոտում է բացասական փոփոխությունների զարգացմանը։

> Կարևոր է! Որակյալ մասնագետի մոտ մերսման մի քանի կուրսերն օգնում են ազատվել հիվանդության բոլոր առկա նշաններից, նորմալացնել գլխուղեղի աշխատանքը։

### Բուժում տզրուկներով

Տզրուկներով բուժման պրոցեդուրան կոչվում է հիրուդոթերապիա։ Այս մեթոդը դրական ազդեցություն է ունենում՝ բարելավելով պարանոցի և գլխի արյունամատակարարումը։ Հիրուդոթերապիայի ընթացքում տեղի է ունենում արյան նոսրացում, քայքայվում են արդեն գոյություն ունեցող թրոմբները, ինչպես նաև խթանվում է արյան հոսքը։

> Կարևոր է! Բարելավում կարող է առաջանալ արդեն առաջին պրոցեդուրայից հետո։ Նորմալացվում է արյան շրջանառությունը, արագանում է սննդանյութերի փոխադրումը դեպի գլխուղեղ, բարելավվում է հիվանդի ընդհանուր հոգեկան ինքնազգացողությունը։

### Ֆիզիոթերապիայի մեթոդները

Նշված պաթոլոգիական վիճակների ժամանակ արդյունավետ ֆիզիոթերապիայի հիմնական մեթոդներից են.

- մագնիսաթերապիա.
- բուժում ուլտրաձայնային ալիքների միջոցով.
- ցածր հաճախականությամբ հոսանքաթերապիա.
- բուժում հատուկ լազերի միջոցով։

Դրանք նույնպես բարելավում են արյան շրջանառությունը։

## Կանխարգելիչ միջոցառումներ

Հատուկ կանխարգելիչ միջոցներ գոյություն չունեն։ Պաթոլոգիայի զարգացումը կանխելուն կօգնեն հետևյալ գործողությունները.

- օրվա ռեժիմի պահպանում (աշխատանքի և հանգստի հերթագայում).
- կանոնավոր լիարժեք քուն.
- ճիշտ սնունդ.
- չափաբաժինված ֆիզիկական ծանրաբեռնվածություններ և ճիշտ ընտրված վարժություններ.
- լողավազանում լողալը.
- բաղնիքի կամ սաունայի կանոնավոր այցելություն.
- սթրեսային իրավիճակներից խուսափելը։

Ինչու են առաջանում և ինչպես են դրսևորվում վերը նկարագրված վիճակները, պետք է իմանա յուրաքանչյուր մարդ։ Սա կօգնի կասկածել պաթոլոգիական գործընթացի զարգացումը վաղ փուլում։ Սակայն ինքնաբուժությամբ զբաղվել չարժե, քանի որ դա ծանրացնում է արդեն գոյություն ունեցող խանգարումները։ Այս իրավիճակում ճիշտ ելքը կլինի որակյալ բժշկի դիմելը։
