# Պոչուկի կապտուկ ընկնելիս - ախտանիշներ և բուժում

![Առաջին օգնության ցուցաբերումը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-62935073.jpg "Առաջին օգնության ցուցաբերումը")

Պոչուկը ողնաշարի մասն է։ Չնայած այն հանգամանքին, որ այս հատվածը վերածվել է ռուդիմենտի, այն կրում է կարևոր ֆունկցիոնալ նշանակություն։ Այս տեղում ամրանում են մկանները, կապանները և կոնքի օրգաններից եկող մանրաթելերը։ Եթե ընկնելիս ստացվել է պոչուկի կապտուկ, անհրաժեշտ է անհապաղ դիմել բժշկի, քանի որ կարող են առաջանալ լուրջ բարդություններ։

Բովանդակություն՝

- [Վնասվածքի ծանրության աստիճանները](#%D5%BE%D5%B6%D5%A1%D5%BD%D5%BE%D5%A1%D5%AE%D6%84%D5%AB-%D5%AE%D5%A1%D5%B6%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%AB%D5%B3%D5%A1%D5%B6%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Առաջին օգնության ցուցաբերումը](#%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%AB%D5%B6-%D6%85%D5%A3%D5%B6%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D6%81%D5%B8%D6%82%D6%81%D5%A1%D5%A2%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8)
- [Ինչպես բուժել պոչուկի կապտուկը](#%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%BA%D5%B8%D5%B9%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%A8)
- [Դեղորայքային պատրաստուկներ](#%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%B8%D6%80%D5%A1%D5%B5%D6%84%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D6%80%D5%A1%D5%BD%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներով բուժում](#%D6%86%D5%AB%D5%A6%D5%AB%D5%B8%D5%A9%D5%A5%D6%80%D5%A1%D5%BA%D6%87%D5%BF%D5%AB%D5%AF-%D5%BA%D6%80%D5%B8%D6%81%D5%A5%D5%A4%D5%B8%D6%82%D6%80%D5%A1%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Ժողովրդական միջոցներով բուժում](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4)
- [Հնարավոր հետևանքները](#%D5%B0%D5%B6%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%BE%D5%B8%D6%80-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D6%87%D5%A1%D5%B6%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)

Հարակից հոդվածներ՝- [Ինչպես բուժել սրունք-թաթային հոդի կապտուկը](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%AF%D5%B8%D5%B3%D5%AB-%D5%B0%D5%B8%D5%A4%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%A8-5306 "Ինչպես բուժել սրունք-թաթային հոդի կապտուկը")
- [Կրունկի կապտուկի ախտանիշները և բուժումը](%D5%A3%D5%A1%D6%80%D5%B7%D5%A1%D5%BA%D5%A1%D6%80%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%AB-%D5%A1%D5%AD%D5%BF%D5%A1%D5%B6%D5%AB%D5%B7%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-7271 "Կրունկի կապտուկի ախտանիշները և բուժումը")
- [Ինչպես բուժել կապտուկը դեղորայքով և ժողովրդական միջոցներով](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%A5%D5%AC-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%A8-%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D5%BE-4000 "Ինչպես բուժել կապտուկը դեղորայքով և ժողովրդական միջոցներով")
- [Ոտքի վրա կապտուկից հետո առաջացած հեմատոմայի բուժումը](%D5%B8%D5%BF%D6%84%D5%AB-%D5%BE%D6%80%D5%A1-%D5%AF%D5%A1%D5%BA%D5%BF%D5%B8%D6%82%D5%AF%D5%AB%D6%81-%D5%B0%D5%A5%D5%BF%D5%B8-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%BB%D5%A1%D6%81%D5%A1%D5%AE-%D5%B0%D5%A5%D5%B4%D5%A1%D5%BF%D5%B8%D5%B4%D5%A1%D5%B5%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%A8-7011 "Ոտքի վրա կապտուկից հետո առաջացած հեմատոմայի բուժումը")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) Վնասվածքի ծանրության աստիճանները Ըստ միջազգային դասակարգման, պոչուկի կապտուկը պետք է փնտրել հիվանդությունների միջազգային դասակարգման ՀՄԴ-10-ում՝ Т09 կոդով։ Առանձնացնում են վնասվածքի երեք տեսակ. Ճակատային։ Նման վնասվածքների պատճառ հաճախ հանդիսանում են ճանապարհատրանսպորտային պատահարները։ Սրբանային հատվածի հարվածից հետո ողնաշարի ստորին մասը շեղվում է դեպի որովայնի խոռոչ կամ հակառակ ուղղությամբ։ 3. Կողային։ Կարող է առաջանալ հզոր հարվածից։ Պոչուկը շեղվում է կողքի, իսկ շրջապատող հյուսվածքները և արյունատար անոթները ստանում են պատռվածքներ։
4. Փափուկ հյուսվածքների կապտուկ։ Բավականին հաճախակի երևույթ է ցուրտ եղանակին, երբ ավելանում է սառույցի վրա ստացված վնասվածքների թիվը։ Նույն արդյունքի կարելի է հասնել սանդուղքից ընկնելիս կամ սպորտային մարզումների ժամանակ, անբավարար զարգացած կոորդինացիայի պատճառով։
Սովորաբար ցավային զգացողությունները առաջանում են միանգամից՝ պատահարից անմիջապես հետո։ Ուժեղ ցավում է մարմինը սրբանա-պոչուկային հոդակապի հատվածում։ Որոշ մարդիկ կարող են նկատել, որ ոտքը թմրում է։ Որոշ ժամանակ անց ցավը մի փոքր հանդարտվում է, սակայն մարդուն դեռ ցավոտ է նստելը և քայլելը։

Ախտանշանների թուլացումը հիմք չէ բժշկի այցը հետաձգելու համար։ Ի վերջո, ստացված վնասվածքի ծանրությունը տեսողականորեն գնահատել հնարավոր չէ։

> Իմացե՛ք! Երբեմն ցավը հանդարտվում է միայն ժամանակավորապես, ստացված կապտուկը ապագայում կհիշեցնի իր մասին չափազանց ակտիվ քայլելու կամ նստոտումների ժամանակ։

Որոշ վնասվածքներ կարող են ազդել սեռական հարաբերության կամ դեֆեկացիայի գործընթացի ժամանակ հետագա զգացողությունների վրա։ Եթե կտրուկ շարժման ժամանակ պոչուկի շրջանում զգացվում է բավականին սուր ցավ, ապա շատ հավանական է, որ տեղի է ունեցել արմատազատման տեղաշարժ կամ ելուստի ճեղքվածք։

## Առաջին օգնության ցուցաբերումը

Կապտուկի հետևանքները նվազագույնի հասցնելու համար, անհրաժեշտ է ընկած մարդուն ցուցաբերել առաջին օգնություն։ Պետք է կատարել մի քանի հստակ գործողություններ.

1. Անհապաղ զննել հարվածի տեղը։ Հեմատոմաների առկայությունը կարող է ողնաշարի ստորին հատվածի կոտրվածքի նշան լինել։
2. Պոչուկի կոտրվածքի կասկածի դեպքում, տուժածին պառկեցնել կարծր մակերեսի վրա այսպես կոչված «գորտի դիրքում»։ Մարդուն պառկեցնում են մեջքի վրա, ծնկների տակ դնում են բավականաչափ բարձր գլան, որպեսզի ոտքերը մարմնի նկատմամբ գտնվեն մոտավորապես 45° անկյան տակ։ Ծնկները տարածում են կողքերի, իսկ կրունկները մնում են միասին։ Ցանկալի է նաև տեղափոխել այս դիրքով։
3. Կանչել շտապ օգնություն։

![Դեղորայքային պատրաստուկներ](https://lifeinfo.am/storage/images/pochuki-kaptuk-ynkneluc-heto%D5%9D-axtanishner-ev-ognutyun-185.jpg "Դեղորայքային պատրաստուկներ")

Եթե ընկնելը տեղի է ունեցել փողոցում, օրինակ՝ ճանապարհին, անհրաժեշտ է մարդուն տեղափոխել անվտանգ տեղ։ Հիվանդին տեղափոխել հարկավոր է հորիզոնական դիրքում, մեջքի վրա՝ ծալված ոտքերով։

> Կարևոր է! Տուժածը ցանկացած գործողություն պետք է կատարի շատ դանդաղ և սահուն, քանի որ ցանկացած կտրուկ շարժում կարող է վտանգավոր լինել։

Երեխայի մոտ ողնաշարի ստորին հատվածը բավականին փխրուն է և կարող է կոտրվել նույնիսկ աննշան հարվածից։ Ընկնելուց հետո հնարավոր են աղիքային գործառույթի խանգարումներ՝ փորկապություններ։ Նման դեպքերում տալիս են լուծողական պատրաստուկներ։

Պատանեկան տարիքում ստացված պոչուկային հատվածի վնասվածքները կարող են դառնալ ողջ ողնաշարի դեֆորմացիայի պատճառ։ Ուստի երեխայի ստացած վնասվածքի բուժումը պետք է պարտադիր լինի։

Մինչև բժիշկների խմբի ժամանումը արգելվում է հիվանդին տալ ցավազրկող պատրաստուկներ, ինչպես նաև կապտած մարմնի հատվածին քսուքներ և կրեմներ քսել։ Սա կարող է էապես խեղաթյուրել կլինիկական պատկերը, ինչը կխանգարի բժիշկներին որոշել վնասվածքի ծանրության աստիճանը։

Եթե կապտուկը ստացվել է տնային պայմաններում, անհրաժեշտ է նույնպես կանչել շտապ օգնություն։ Ցավային սինդրոմի աննշան դեպքում կարելի է ինքնուրույն հասնել տրավմատոլոգիական կետ։

## Ինչպես բուժել պոչուկի կապտուկը

Կապտված պոչուկի բուժումը կախված է վնասվածքի ծանրության աստիճանից և բաղկացած է գործողությունների համալիրից.

- ֆիզիկական ակտիվության սահմանափակում.
- դեղորայքային պատրաստուկների ընդունում.
- ֆիզիոթերապևտիկ միջոցառումներ.
- փորկապությունները վերացնելու համար դիետայի պահպանում։

Տեսողականորեն վնասվածքի վտանգավորությունը գնահատել հնարավոր չէ։

> Ուշադրություն! Ճշգրիտ ախտորոշում կատարելու համար արվում է կոնքի ռենտգենոգրաֆիա։

Լուրջ խնդիրների դեպքում տուժածը հոսպիտալացվում է բուժհաստատություն։ Որքա՞ն ժամանակ նա այնտեղ կգտնվի, կախված է նրա վիճակից։ Գործատուի համար կտրամադրվի անաշխատունակության թերթիկ, որով հիվանդը կկարողանա ստանալ ապահովագրական փոխհատուցում և ժամանակավոր անաշխատունակության նպաստ։

Եթե նկարում ճեղքեր կամ կոտրվածքներ չեն հայտնաբերվել, բժիշկը կխորհուրդ տա կապտած հատվածը բուժել տանը։ Տուժածը ինքնուրույն պետք է կատարի մանիպուլյացիաները, ընդունի դեղամիջոցներ և պարբերաբար այցելի բժշկին՝ վնասված մարմնամասի վիճակը հսկելու համար։

### Դեղորայքային պատրաստուկներ

Դեղորայքային բուժումը բաղկացած է ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային պատրաստուկների ընդունումից՝ հաբերի, օշարակների և դրաժեի ձևով։

![Ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներով բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/pochuki-kaptuk-ynkneluc-heto%D5%9D-axtanishner-ev-ognutyun-121.jpg "Ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներով բուժում")

> Իմացե՛ք! Վիճակը թեթևացնել կօգնեն կրեմները, քսուքը կամ մոմիկները։

Նշանակված պատրաստուկները պետք է ունենան ցավազրկող, տաքացնող կամ հովացնող ազդեցություն.

1. Նիմեսիլ փոշին կօգնի վերացնել ցավը, հանել բորբոքումը և իջեցնել ջերմությունը։
2. Կետոնալ մոմիկները ունեն հակաբորբոքային ազդեցություն։ Չեն կիրառվում 15 տարեկանից փոքր երեխաների և հղի կանանց բուժման համար։
3. Ինդոմետացին քսուքը ազատում է ցավերից, նվազեցնում բորբոքումը, վերացնում բարձր ջերմությունը։

Լուրջ վնասվածքների դեպքում կարող են նշանակվել ներարկումներ և կաթիլային լուծույթներ։

Բարձր ջերմության դեպքում, բժշկի խորհրդով կարելի է ընդունել Պարացետամոլ և Իբուպրոֆեն։ Սակայն երեխաների, կրծքով կերակրող կամ հղի կանանց մոտ կարող են լինել դեղամիջոցների ընդունման հակացուցումներ։ Ուստի բոլոր թույլատրելի դեղաչափերը անհրաժեշտ է համաձայնեցնել բուժող բժշկի հետ։

> Ուշադրություն! Ժամանակին չկատարված կամ սխալ բուժական մարտավարությունը կարող է ցավը վերածել քրոնիկական ձևի՝ կոկցիգոդինիայի։

### Ֆիզիոթերապևտիկ պրոցեդուրաներով բուժում

Նշանակվում են պրոցեդուրաներ, որոնք նպաստում են ցավազրկմանը, այտուցների և բորբոքային պրոցեսների վերացմանը։ Տուժածին կարող են օգնել հետևյալ սեանսները.

- սինուսոիդալ մոդուլավորված հոսանքների.
- բարձր հաճախականության էլեկտրամագնիսական դաշտի ազդեցության.
- ինֆրակարմիր ճառագայթման։

Ֆիզիոթերապիայի համար խորհուրդներ կարող է տալ ոչ միայն վնասվածքաբան-բժիշկը, այլ նաև նյարդաբանը։

> Կարևոր է! Քրոնիկական բորբոքումների, նևրալգիական ցավերի և ռեֆլեքսների խանգարման բողոքների առկայության դեպքում, հիվանդին անհրաժեշտ է այցելել այդ հարցերում իրազեկ բժշկի և ստանալ ուղեգիր ապարատային բուժման համար։

### Ժողովրդական միջոցներով բուժում

Նշանակված բուժումը չեղարկել չի կարելի, սակայն այն կարելի է լրացնել ժողովրդական բաղադրատոմսերով։ Կապտուկի ախտանիշները նվազեցնել կարելի է տարբեր եղանակներով.

1. Մեղրից և քացախից պատրաստված քսուքով։ Դրա պատրաստման համար վերցնում են 2 ճաշի գդալ թարմ մեղր և 1 ճաշի գդալ 9% սեղանի քացախ, մանրակրկիտ խառնում։ Քսում են մարլյա վիրակապի վրա և դնում ցավոտ տեղին։ Պրոցեդուրան կատարել օրը 2-3 անգամ, մինչև ցավը հանդարտվի։
2. Սոխի կոմպրեսներով։ Մաքրում են սոխի գլուխը, ապա մանրացնում բլենդերի միջոցով։ Ստացված զանգվածին ավելացնում են 1 թեյի գդալ շաքար, խառնում։ Ստացված խառնուրդը դնում են կապտուկի հատվածին, վրայից ծածկում պոլիէթիլենային թաղանթով և փաթաթում վիրակապով։ Սովորաբար կոմպրեսը դնում են քնելուց առաջ։ Արդեն հաջորդ առավոտյան ցավը կվերանա։
3. Օշինդրից և ճանապարհածաղկից ստացված ճզմված զանգվածով։ Թարմ պոկված երկու տեսակի խոտը հավասար համամասնությամբ ճզմում են մինչև համասեռ զանգված ստանալը։ Այդ նպատակով կարելի է օգտագործել մսաղացը կամ բլենդերը։ Ստացված զանգվածը դնում են վնասված հատվածին և փաթաթում վիրակապով։
4. Սոխի և բողկի հյութով։ Ճզմում են միջին չափի սոխի գլուխը և դառը բողկը։ Ստացված զանգվածից քամում են հյութը։ Բրդյա կտորը թրջում են հյութով և դնում վնասված հատվածին։ Պահում են մոտ կես ժամ։ Նման պրոցեդուրայից հետո ցավը նկատելիորեն հանդարտվում է։

![Ժողովրդական միջոցներով բուժում](https://lifeinfo.am/storage/images/pochuki-kaptuk-ynkneluc-heto%D5%9D-axtanishner-ev-ognutyun-136.jpg "Ժողովրդական միջոցներով բուժում")

> Իմացե՛ք! Ժողովրդական բժշկության բաղադրատոմսերը ցանկալի է համաձայնեցնել տեղամասային թերապևտի հետ։ Ի վերջո, որոշ խոտաբույսեր կամ մթերքներ կարող են հակացուցված լինել քրոնիկական հիվանդությունների կամ ալերգիայի առկայության դեպքում։

## Հնարավոր հետևանքները

Պոչուկի կապտուկը պահանջում է անհապաղ բուժում, քանի որ ախտանիշները կարող են ունենալ ակնհայտ կամ թաքնված բնույթ։ Եթե մարդը խուսափում է բժշկի հետ հանդիպումից, կարող են զարգանալ բարդություններ.

- կորացած ողնաշարի կողմից նյարդային մանրաթելերի սեղմում, որի հետևանքով կարող է սկսվել միզասեռական համակարգի կամ ստամոքս-աղիքային տրակտի պաթոլոգիաների զարգացում.
- սրբանա-պոչուկային հոդի դեգեներացիա։

Տհաճ հետևանքները բացառելու համար խորհուրդ է տրվում հնարավորինս շուտ դիմել տրավմատոլոգիական կետ։ Բուժումից հետո ավելորդ չի լինի այցելել նեղ մասնագետների՝ պրոկտոլոգի, նյարդաբանի։
