#  Տոնզիլիտ

![Տոնզիլիտ. ի՞նչ է սա](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-10130895.jpeg "Տոնզիլիտ. ի՞նչ է սա")

Քիմքային նշտարակների վնասումը, իսկ անտեսված դեպքերում՝ նաև կոկորդի այլ փափուկ հյուսվածքների, որն ուղեկցվում է կոկորդի ցավով, կոչվում է տոնզիլիտ: Հիվանդությունը կարող է ընթանալ սուր ձևով, որի համար ավելի հաճախ կիրառվում է «անգինա» անվանումը, կամ անցնել քրոնիկ ձևի: Հիվանդությունը վարակիչ ծագում ունի և վտանգավոր է իր բարդություններով:

Բովանդակություն:

- [Տոնզիլիտ. ի՞նչ է սա](#%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A6%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BF-%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BD%D5%A1)
- [Բորբոքման զարգացման պատճառները](#%D5%A2%D5%B8%D6%80%D5%A2%D5%B8%D6%84%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%A6%D5%A1%D6%80%D5%A3%D5%A1%D6%81%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%BA%D5%A1%D5%BF%D5%B3%D5%A1%D5%BC%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8)
- [Սուր տոնզիլիտ](#%D5%BD%D5%B8%D6%82%D6%80-%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A6%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BF)
- [Բակտերիալ տոնզիլիտ](#%D5%A2%D5%A1%D5%AF%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%A1%D5%AC-%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A6%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BF)
- [Վիրուսային տոնզիլիտ](#%D5%BE%D5%AB%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%BD%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A6%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BF)
- [Սնկային տոնզիլիտ](#%D5%BD%D5%B6%D5%AF%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A6%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BF)
- [Streptococcus-ային տոնզիլիտ](#streptococcus-%D5%A1%D5%B5%D5%AB%D5%B6-%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A6%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BF)
- [Քրոնիկ տոնզիլիտ](#%D5%AD%D6%80%D5%B8%D5%B6%D5%AB%D5%AF%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A6%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BF)
- [Տոնզիլիտը հղիության ընթացքում](#%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A6%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BF%D5%A8-%D5%B0%D5%B2%D5%AB%D5%B8%D6%82%D5%A9%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AA%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D5%B6%D5%A1%D5%AF)
- [Տոնզիլիտի բուժման ժամանակ կիրառվող դեղամիջոցները](#%D5%BF%D5%B8%D5%B6%D5%A6%D5%AB%D5%AC%D5%AB%D5%BF%D5%AB-%D5%A2%D5%B8%D6%82%D5%AA%D5%B4%D5%A1%D5%B6-%D5%B0%D5%A1%D5%B4%D5%A1%D6%80-%D5%AF%D5%AB%D6%80%D5%A1%D5%BC%D5%BE%D5%B8%D5%B2-%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A1%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80)

## Տոնզիլիտ. ի՞նչ է սա

Քիմքային նշտարակները օրգանիզմի պաշտպանություն են հանդիսանում, նրան պաշտպանում են շնչառական օրգանների միջոցով ներթափանցող վարակներից: Նրանք ակտիվորեն մասնակցում են արյունաստեղծման, նյութափոխանակության գործընթացներին, պատասխանատու են իմունիտետի ձևավորման համար:

> Կարևոր է! Եթե վարակը բռնել է նշտարակները, ապա այն բավական արագ տարածվում է ամբողջ օրգանիզմով:

Իմունային համակարգը միշտ չէ, որ կարողանում է հաղթահարել շրջակա միջավայրից եկող վիրուսների և բակտերիաների հարձակումները, և այդ ժամանակ նշտարակները բորբոքվում են: Հնարավոր է հիվանդության սուր և քրոնիկ ընթացք:

Պատասխանը հարցին՝ «Վարակի՞չ է տոնզիլիտը»: Այո: Տոնզիլիտը հիվանդություն է՝ վարակման բարձր մակարդակով:

![Բորբոքման զարգացման պատճառները](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-155.jpg "Բորբոքման զարգացման պատճառները")

## Բորբոքման զարգացման պատճառները

Վարակումը կարող է տեղի ունենալ հարուցչի արտաքին միջավայրից՝ հիվանդ մարդուց կամ սննդով ներթափանցման հետևանքով: Վարակվել կարելի է նաև ինքնավարակման ճանապարհով. գայմորիտը, էթմոիդիտը, չբուժված կարիոզ ատամները նույնպես վարակի զարգացման օջախներ են և այլն:

Սուր փուլի զարգացման պատճառները.

- բակտերիաներ (ստրեպտոկոկ, ստաֆիլոկոկ կամ երկուսը միասին);
- վիրուս (հերպեսի վիրուս, ադենովիրուսներ, Կոքսակի էնտերովիրուս);
- Վենսանի սպիրոխետը՝ զուգորդված իլիկաձև ցուպիկի հետ;
- Candida ցեղի սնկեր:

Օրգանիզմ հարուցչի ներթափանցմանը նպաստում են իմունային համակարգի խանգարումները, թերջերմացումը, նշտարակների վնասվածքը, կենտրոնական նյարդային համակարգի և վեգետատիվ համակարգի աշխատանքի խախտումը, քթի, բերանի խոռոչի քրոնիկ հիվանդությունները:

![Սուր տոնզիլիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-116.jpg "Սուր տոնզիլիտ")

Քրոնիկ փուլին անցնելու պատճառները.

- անգինայի հաճախակի դեպքեր;
- սուր շնչառական վիրուսային վարակներ;
- կարիես, պարոդոնտիտ;
- քթի միջնապատի կորություն, քթի պոլիպներ, քթի ստորին խեցիների մեծացում;
- վարակի այլ օջախներ;
- սուր փուլի անհամապատասխան կամ ամբողջովին բացակայող բուժում:

Քրոնիկ ձևի զարգացման գործում մեծ դեր է խաղում մարդու օրգանիզմի իմունային կարգավիճակը, ալերգիաների հակվածությունը:

> Հիշեք! Ալերգիան կարող է հանդիսանալ ինչպես հիվանդության զարգացման պատճառ, այնպես էլ դրա հետևանք:

## Սուր տոնզիլիտ

Հիվանդությունը կապված է բորբոքում առաջացնող օտարածին միկրոօրգանիզմների բարձրացված ակտիվության հետ: Հիվանդությունը կոչվում է սուր կամ թարախային տոնզիլիտ:

Սուր ձևի բնորոշ ախտանիշները.

- կոկորդի ցավ;
- ջերմաստիճանը կտրուկ բարձրանում և պահպանվում է բարձր մակարդակի վրա;
- նշտարակներն ունեն փոփոխված տեսք. կարմիր են, մեծացած, նստվածքով;
- կուլ տալը դժվարանում է;
- ավշային հանգույցները մեծանում են:

Արյան անալիզը հաստատում է օրգանիզմում բորբոքային պրոցեսի առկայությունը:

![Բակտերիալ տոնզիլիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-106.jpg "Բակտերիալ տոնզիլիտ")

> Ուշադրություն դարձրեք! Անգինան սովորական մրսածությունից տարբերվում է հարբուխի բացակայությամբ, կոկորդի ուժեղ ցավի պատճառով ուտելու չցանկանալով, տրամադրության կտրուկ փոփոխությամբ, մաշկի գունատությամբ կամ ցիանոտությամբ:

Անգինան ունի մի քանի ձև.

1. Կատարալ - ամենաթեթևն է, անհրաժեշտ բուժման դեպքում արագ անցնում է:
2. Ֆոլիկուլային - առաջանում են փոքր չափի խոռոչներ՝ լցված թարախով:
3. Լակունար - լորձաթաղանթը ծածկված է թարախով լցված փոսորակներով, որոնք կարող են ծածկել նշտարակների ողջ մակերեսը:
4. Ֆիբրինային - նշտարակները ծածկված են դեղնավուն թաղանթով, որը կարող է տարածվել նշտարակների սահմաններից դուրս:
5. Ֆլեգմոնոզ - վնասված նշտարակը կարմիր է և մեծացած չափերով, առաջանում է թարախային նստվածք, որի տակ նշտարակի հյուսվածքները կարող են հալվել՝ առաջացնելով ֆլեգմոններ:
6. Խոցա-նեկրոտիկ - նշտարակները ծածկված են խոցերով, որոնց տակ հյուսվածքները մահանում են, եթե դրանք քերել՝ կարյունահոսվեն: Նստվածքը մոխրագույն կամ կանաչավուն է, բերանից փտախտի հոտ է գալիս:
7. Հերպեսային - առաջանում են պղպջակներ, որոնք աստիճանաբար թարախակալվում են, չորանում, ծածկվում կեղևներով: Ուղեկցվում է որովայնի ցավերով, փսխումով, ջերմությամբ, լուծով:

Հիվանդության առաջացման պատճառներին ուշադրություն դարձնելով՝ կարելի է առանձնացնել մի քանի տեսակ. բակտերիալ, վիրուսային, սնկային, հերպեսային:

![Վիրուսային տոնզիլիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-156.jpeg "Վիրուսային տոնզիլիտ")

## Բակտերիալ տոնզիլիտ

Այն առաջանում է ստաֆիլակոկային կամ streptococcus-ային բակտերիաներից, որոնք թափանցում են քիթ-կոկորդի օրգաններ, հիմնականում՝ նշագեղձեր։ Այս ձևը հանդիպում է հաճախ։ Մեծ քանակությամբ մանրէների ներթափանցումը՝ ընդհանուր իմունիտետի թուլացման ֆոնին, հնարավորություն է տալիս հիվանդությանը զարգանալ։

Հարուցիչները փոխանցվում են կրողից օդակաթիլային ճանապարհով և բնակություն հաստատում օրգանիզմում։ Ավելի հաճախ նկատվում է մեծահասակների և դեռահասների մոտ, մանկական տարիքում այս տեսակի տոնզիլիտով հիվանդանում են ավելի հազվադեպ։ Կարող են արթնանալ նաև օրգանիզմում քնած հարուցիչները, որոնք նորմայում առկա են յուրաքանչյուր մարդու մոտ։

Ինչպես է արտահայտվում.

- կոկորդի ցավ.
- մոխրագույն փառ կամ դեղնավուն թարախային բշտիկներ նշագեղձերի վրա.
- կոկորդի քորում.
- մկանային և հոդային ցավեր.
- սրտխառնոց, ախորժակի բացակայություն.
- ջերմության բարձրացում, գլխացավ.
- ավշային հանգույցների բորբոքում, ընդհանուր վատ ինքնազգացողություն։

Բնորոշ նշաններն են՝ սննդից հրաժարվելը, ավելորդ թքարտադրությունը, փառ մեծացած և կարմրած նշագեղձերի վրա, ավշային հանգույցների բորբոքումը։

![Սնկային տոնզիլիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-199.jpg "Սնկային տոնզիլիտ")

> Հիշեք! Վատ ինքնազգացողության առաջին նշանների հայտնվելը պատճառ է բժշկի դիմելու համար։ Հիվանդությունը ամենադյուրին է բուժվում վաղ փուլում։

Օրգանիզմում հաստատված բակտերիաները արտադրում են տոքսիններ, որոնք տարածվում են ողջ օրգանիզմով՝ հրահրելով նոր հիվանդություններ։ Մշտական հոգնածությունը վերածվում է ներքին օրգանների հետ կապված խնդիրների։

Բուժումը սկսելուց առաջ վերցվում է կոկորդից քսուկ՝ հարուցչի հայտնաբերման համար։

## Վիրուսային տոնզիլիտ

Վիրուսային և բակտերիալ ձևերի դրսևորումները նման են, սակայն դրանք ունեն տարբեր ծագում։ Վիրուսային ձևի զարգացումը հաճախ տեղի է ունենում գրիպի կամ ՍԹՌՀ-ի վատ բուժման ֆոնին, կարող է վերածվել բակտերիալ ձևի։

Պաթոլոգիան առաջացնում են.

- հերպեսի վիրուսը.
- ադենովիրուսը.
- Էպշտեյն-Բարի վիրուսը.
- ցիտոմեգալովիրուսը և այլն։

Ախտորոշումն իրականացվում է հիվանդության ծագման բնույթը որոշելու համար։ Վիրուսային տոնզիլիտին բնորոշ է աստիճանական զարգացումը և ախտանիշների ոչ այնքան սուր դրսևորումը։

![Streptococcus-ային տոնզիլիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-141.jpg "Streptococcus-ային տոնզիլիտ")

> Կարևոր է! Հակաբիոտիկները վիրուսային ձևի բուժման համար չեն կիրառվում։

Բուժող բժիշկը կարող է նշանակել Arbidol, Tamiflu, Amiksin, կոկորդի ողողման հակասեպտիկ լուծույթներ։

## Սնկային տոնզիլիտ

Հարուցիչը Candida տեսակի սունկն է։ Առողջ օրգանիզմում այս տեսակի սնկերը կարող են հանգիստ գոյություն ունենալ նորմալ միկրոֆլորայի կազմում։ Հիվանդությունը հաճախ զարգանում է հակաբիոտիկների սխալ կիրառման կամ իմունային համակարգի աշխատանքի խանգարման ժամանակ։ Երեխաները խիստ ենթակա են հիվանդությանը, մեծահասակները՝ ավելի քիչ։

Ինչ պատճառներով կարող է զարգանալ սնկային ձևը.

- դիետաներ, սննդակարգի փոփոխություն.
- վնասակար սովորություններ (ալկոհոլ, ծխախոտ).
- օրգանիզմում բորբոքումների առկայություն.
- իմունիտետի թուլացում.
- վիտամինների անբավարարություն կամ ավելցուկ.
- դեղամիջոցների ավելորդ ընդունում.
- ուռուցքաբանական հիվանդություններ, շաքարային դիաբետ, նյութափոխանակության խանգարումներ, իմունային անբավարարության վիճակներ, նշագեղձերի, կոկորդի, բերանի խրոնիկական հիվանդություններ։

![Խրոնիկական տոնզիլիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-170.jpg "Խրոնիկական տոնզիլիտ")

Վարակվել կարող են նաև նորածին երեխաները՝ պաթոգեն միկրոֆլորայի հետ շփման ժամանակ։

Ինչպես է դրսևորվում.

- բերանի տհաճ հոտ.
- թուլություն, գլխացավ, ջերմություն (ոչ միշտ).
- կոկորդի ցավ ոչ շատ ուժեղ, քորում.
- կաթնաշոռանման փառ դեղին կամ սպիտակ գույնի, որի տակ լորձաթաղանթի վրա հայտնաբերվում են արյունահոսող վերքեր.
- ավշային հանգույցները մեծացած են աննշան։

Սկզբնական փուլում հիվանդությունը կարող է ընթանալ առանց ախտանիշների։

## Streptococcus-ային տոնզիլիտ

Հիվանդությանը ամենից շատ ենթակա են երեխաները և թուլացած իմունիտետ ունեցող մարդիկ։ Streptococcus-ային ձևը կոկորդի բակտերիալ վարակային ախտահարում է, վարակիչ է։ Հայտնաբերել հնարավոր է միայն որոշակի հետազոտություններից հետո։

Ինչ ախտանիշներ կան.

- մշտական և շատ ուժեղ ցավ կոկորդում, որն ուժեղանում է կուլ տալու ժամանակ.
- բերանի տհաճ հոտ.
- ավշային հանգույցների մեծացում.
- լեզուն ծածկված է կարմիր կետերով, որոնք կարելի է նկատել նաև քիմքի վրա.
- նշագեղձերը կարմրած և մեծացած են, դրանց վրա սպիտակ կամ դեղնավուն երանգի փառ կա, կարելի է նկատել սպիտակ թարախային գծեր.
- սրտխառնոց, ախորժակի կորուստ, երբեմն փսխում և ստամոքսի ցավ։

> Կարևոր է! Եթե կոկորդի ցավը տևում է ավելի քան 2 օր, դիմեք բժշկի։

![Տոնզիլիտը հղիության ժամանակ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-172.jpg "Տոնզիլիտը հղիության ժամանակ")

## Խրոնիկական տոնզիլիտ

Մշտական դարձած բորբոքային պրոցես։ Խրոնիկական տոնզիլիտի սրացումը փոխարինվում է հանդարտմամբ, ախտանիշների մարմամբ։ Բորբոքումը կարող է անցնել այլ հյուսվածքների և համակարգերի վրա՝ առաջացնելով բարդություններ։

Ինչպես է դրսևորվում.

- հաճախակի մրսածություններ.
- առավոտյան ցավեր կոկորդում կուլ տալու ժամանակ.
- կոկորդի քորում, գրգռում.
- մշտական հոգնածություն, թուլություն.
- նշագեղձերը գրեթե միշտ մեծացած են, դրանց մակերեսը կարող է լինել ասեղնավոր.
- ջերմության աննշան բարձրացումներ՝ առանց տեսանելի պատճառի։

Առանձնացվում են 2 ձև.

1. Կոմպենսացված տոնզիլիտ, որի ժամանակ հայտնաբերվում են նշագեղձերի խրոնիկական բորբոքային պրոցեսի ընդհանուր նշաններ։
2. Դեկոմպենսացված տոնզիլիտը դրսևորվում է ընդհանուր նշաններով, ինչպես նաև տարբերակվում են պարատոնզիլիտներ, պարատոնզիլային թարախակույտեր, այլ օրգանների և համակարգերի հիվանդություններ։

![Տոնզիլիտի բուժման համար կիրառվող դեղամիջոցներ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-189.jpg "Տոնզիլիտի բուժման համար կիրառվող դեղամիջոցներ")

Սուր խրոնիկական տոնզիլիտ է առաջանում օրգանիզմի թույլ պաշտպանական ֆունկցիաների, հիպոթերմիայի, այլ օրգաններում վարակի օջախների առկայության, հիվանդության ադեկվատ բուժման բացակայության դեպքում։

> Ուշադրություն! Սրացումն ուղեկցվում է ջերմության բարձրացմամբ, դողով, կոկորդի ցավով, դժվարացած կուլ տալով, թուլությամբ, գլխացավով։ Նաև ցավում են հոդերը և մեջքի ստորին հատվածը, բորբոքվում են ավշային հանգույցները։ Ճիշտ բուժումը թույլ է տալիս առողջանալ մեկ շաբաթվա ընթացքում։

## Տոնզիլիտը հղիության ժամանակ

Հղիության ընթացքում ապագա մոր օրգանիզմի ներսում ձևավորվում են նոր մարդու օրգաններն ու հյուսվածքները։ Հետևաբար կնոջ համար շատ կարևոր է հետևել իր առողջությանը այս ժամանակահատվածում, քանի որ ցանկացած հիվանդություն և դեղամիջոցների ընդունումը կարող են հրահրել պտղի մոտ պաթոլոգիաների զարգացում։ Հղիների մոտ տոնզիլիտի զարգացման ամենահաճախ հանդիպող պատճառը բակտերիաներն են, վիրուսները, ավելի հազվադեպ՝ սնկերը։

Ինչո՞վ է վտանգավոր տոնզիլիտը հղիների համար․

- գլոմերուլոնեֆրիտ (երիկամների վնասում)․
- միոկարդիտ․
- միկրոօրգանիզմների արտադրած տոքսինները կարող են դառնալ վիժումների, վաղաժամ ծննդաբերության, ծննդաբերական թույլ ուժի և տոքսիկոզների պատճառ․
- երեխան ենթակա է ներարգանդային վարակման ռիսկի։

Կնոջ մարմնի ջերմությունը կտրուկ բարձրանում է, նա ինքն իրեն վատ է զգում, զգում է ցավ կուլ տալիս, չի կարողանում լայն բացել բերանը, նշագեղձերն ուռում են, կարմրում, դրանց վրա առաջանում է թարախային փառ։

![Տոնզիլիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-179.jpeg)

Հղիների բուժումը դժվարանում է նրանց վիճակի պատճառով, ուստի նախապատվությունը տրվում է անկողնային ռեժիմին, աղի լուծույթով կամ երիցուկի, տակարդակի, էվկալիպտի թուրմերով կոկորդի ողողումներին։ 38 աստիճանից բարձր ջերմությունը կարելի է իջեցնել Պարացետամոլով։ Թարախային փառը հանվում է Խլորոֆիլիպտի կամ ջրածնի պերօքսիդի մեջ թրջված բամբակյա տամպոնով։ Կարելի է օգտագործել կոկորդի համար նախատեսված բուսական յուղերի հիմքով սփրեյներ։

## Տոնզիլիտի բուժման համար կիրառվող դեղամիջոցներ

Սուր ձևի բուժման համար կիրառվում են հականեխիչ միջոցներ՝ Հեքսորալ, Ստոպանգին, Տանտում Վերդե։ Տեսակից կախված նշանակվում են հակաբիոտիկներ տոնզիլիտի դեպքում՝ Բիոպարոքս, Ամոքսիկլավ։

> Հիշեք! Բժշկի կողմից ընտրված դեղամիջոցը ինքնուրույն մերժել կամ հակաբիոտիկների կուրսը կրճատել չի կարելի։ Սա կարող է հանգեցնել սուր փուլից քրոնիկական փուլի անցման։

Քրոնիկական ձևի բուժման համար նույնպես կիրառվում են պահպանողական բուժման մեթոդներ, կարող են նշանակվել ֆիզիոթերապիկ պրոցեդուրաներ, նշագեղձերի լվացում, հականեխիչ լուծույթներով դրանց քսում։

![Տոնզիլիտ](https://lifeinfo.am/storage/images/tonzilit%D5%9D-axtanishner-patcharner-ev-bujum-110.jpg "Տոնզիլիտ")

Երբ ցուցված է նշագեղձերի հեռացումը քրոնիկական տոնզիլիտի դեպքում․

- տարվա ընթացքում անգինայի առնվազն 2 դեպք՝ ջերմությամբ և բարդությունների առկայությամբ․
- որպես անգինայից հետո սրտի կամ հոդերի կողմից առաջացած սրացումների հետևանք․
- քրոնիկական տոնզիլիտը դրսևորվում է սրտի, հոդերի և այլնի հիվանդությունների ֆոնի վրա։

Իմունիտետի բարձրացումը, հնարավոր հիպոթերմիայի իրավիճակներից խուսափելը, չափազանց սառը սննդամթերքի ընդունումից հրաժարվելը, իր առողջության հանդեպ ուշադիր վերաբերմունքը կնվազեցնեն անգինայի զարգացման ռիսկը։ Բժշկի դիմելը ձգձգել պետք չէ, որպեսզի բարդություններ չառաջանան։