# Օգտակար մթերքներ, որոնք մաքրում են անոթները և իջեցնում խոլեստերինը

![Ո՞ր մթերքներում է պարունակվում խոլեստերին](https://lifeinfo.am/storage/images/xolesterinn-ijecnox-ev-anotnery-maqrox-mterqner-131.jpg "Ո՞ր մթերքներում է պարունակվում խոլեստերին")

Առողջ ապրելակերպը ենթադրում է հոգատարություն սեփական բարեկեցության և օրգանիզմը լավ վիճակում պահպանելու հանդեպ։ Ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունների և սթրեսների խնդրի լուծման հետ մեկտեղ կարևոր է ճիշտ սնունդի պահպանումը, որը ներառում է խոլեստերինն իջեցնող և անոթները մաքրող մթերքներ։

Բովանդակություն՝

- [«Լավ» և «վատ» խոլեստերին](#%C2%AB%D5%AC%D5%A1%D5%BE%C2%BB-%C2%AB%D5%BE%D5%A1%D5%BF%C2%BB-%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6)
- [Ո՞ր մթերքներում է պարունակվում խոլեստերին](#%D5%B8%D6%80-%D5%B4%D5%A9%D5%A5%D6%80%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B4%D5%BA%D5%A1%D6%80%D5%B8%D6%82%D5%B6%D5%A1%D5%AF%D5%BE%D5%B8%D6%82%D5%B4-%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6)
- [Խոլեստերինն իջեցնող մթերքներ](#%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6%D5%B6-%D5%AB%D5%BB%D5%A5%D6%81%D5%B6%D5%B8%D5%B2-%D5%B4%D5%A9%D5%A5%D6%80%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Խոլեստերինի մակարդակը բարձրացնող մթերքներ](#%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6%D5%AB-%D5%B4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A8-%D5%A2%D5%A1%D6%80%D5%B1%D6%80%D5%A1%D6%81%D5%B6%D5%B8%D5%B2-%D5%B4%D5%A9%D5%A5%D6%80%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Անոթները մաքրող մթերքներ](#%D5%A1%D5%B6%D5%B8%D5%A9%D5%B6%D5%A5%D6%80%D5%A8-%D5%B4%D5%A1%D6%84%D6%80%D5%B8%D5%B2-%D5%B4%D5%A9%D5%A5%D6%80%D6%84%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Ժողովրդական միջոցներ](#%D5%AA%D5%B8%D5%B2%D5%B8%D5%BE%D6%80%D5%A4%D5%A1%D5%AF%D5%A1%D5%B6-%D5%B4%D5%AB%D5%BB%D5%B8%D6%81%D5%B6%D5%A5%D6%80)
- [Բժշկի կարծիքը](#%D5%A2%D5%AA%D5%B7%D5%AF%D5%AB-%D5%AF%D5%A1%D6%80%D5%AE%D5%AB%D6%84%D5%A8)

Նյութեր նույն թեմայով՝- [Ինչպես արագ իջեցնել արյան խոլեստերինը առանց դեղերի](%D5%AB%D5%B6%D5%B9%D5%BA%D5%A5%D5%BD-%D5%A1%D6%80%D5%A1%D5%A3-%D5%B6%D5%BE%D5%A1%D5%A6%D5%A5%D6%81%D5%B6%D5%A5%D5%AC-%D5%A1%D6%80%D5%B5%D5%A1%D5%B6-%D5%AD%D5%B8%D5%AC%D5%A5%D5%BD%D5%BF%D5%A5%D6%80%D5%AB%D5%B6%D5%A8-%D5%A1%D5%BC%D5%A1%D5%B6%D6%81-%D5%A4%D5%A5%D5%B2%D5%A5%D6%80%D5%AB-7906 "Ինչպես արագ իջեցնել արյան խոլեստերինը առանց դեղերի")

 ![](https://lifeinfo.am/storage/images/inchic-e-arajanum-celyulity-139.png) «Լավ» և «վատ» խոլեստերին Սկզբից արժե հասկանալ, թե ինչ է իրենից ներկայացնում խոլեստերինը և ինչով է այն վտանգավոր։ Խոլեստերինը բազմատոմ սպիրտ է, որն անհրաժեշտ է մարդուն և օրգանիզմում կատարում է բազմաթիվ ֆունկցիաներ. հանդիսանում է կարևոր շինանյութ, մտնում է բոլոր բջջային թաղանթների կազմության մեջ՝ դրանց տալով առաձգականություն և կոշտություն. 3. մտնում է նյարդային հյուսվածքի կազմության մեջ, ձևավորում է նյարդաթելերի թաղանթները.
4. մասնակցում է D վիտամինի արտադրությանը.
5. մասնակցում է ստերոիդ հորմոնների, այդ թվում՝ տղամարդու և կանացի սեռական հորմոնների (էստրոգեններ, տեստոստերոն) ձևավորմանը.
> Կարևոր է! Խոլեստերինը ջրում չլուծվող նյութ է, այդ իսկ պատճառով արյան մեջ այն գտնվում է ոչ թե ազատ վիճակում, այլ սպիտակուցների հետ միացությունների՝ լիպոպրոտեիդների տեսքով։ Առանձնացնում են լիպոպրոտեիդների մի քանի տեսակ՝ բարձր խտության լիպոպրոտեիդներ՝ «լավ» խոլեստերին, ցածր խտության լիպոպրոտեիդներ՝ «վատ» խոլեստերին և շատ ցածր խտության լիպոպրոտեիդներ։ «Լավ» խոլեստերինը բարձր կոնցենտրացիայով պարունակվում է առողջական խնդիրներ չունեցող մարդկանց արյան մեջ, իսկ «վատ» խոլեստերինը առաջացնում է աթերոսկլերոզ։

Երբ արյան մեջ «վատ» խոլեստերինի քանակը բարձր է դառնում, այն նպաստում է անոթների պատերում լիպոպրոտեիդների նստվածքին՝ աթերոսկլերոտիկ սալիկների տեսքով։ Այս նստվածքների պատճառով նեղանում է անոթների լուսանցքը, արյունը դժվարությամբ է անցնում ձևավորված անցքով։ Արդյունքում առաջանում են աթերոսկլերոզ, սրտի իշեմիկ հիվանդություն և այլ անոթային խանգարումներ, որոնք կարող են հանգեցնել ինֆարկտի և ինսուլտի։

## Ո՞ր մթերքներում է պարունակվում խոլեստերին

Խոլեստերինի մակարդակը կարող է բարձրանալ անհավասարակշռված սնունդի՝ խոլեստերինի բարձր պարունակությամբ մթերքների օգտագործման պատճառով։ Օրինակ, եթե սննդակարգում կանոնավոր կերպով առկա են հետևյալ մթերքները.

- յուղոտ միս.
- ֆաստ-ֆուդ և զանազան ապխտածեղեն.
- մսային ենթամթերք (հատկապես ուղեղ և երիկամներ).
- կարագ.
- ձու.
- խոզի ճարպ.
- ձուկ, խավիար և ծովամթերք.
- թխվածքաբլիթներ, կեքսեր և այլ հրուշակեղեն։

![Անոթները մաքրող մթերքներ](https://lifeinfo.am/storage/images/xolesterinn-ijecnox-ev-anotnery-maqrox-mterqner-147.jpg "Անոթները մաքրող մթերքներ")

Այս մթերքների չափից ավելի օգտագործման դեպքում առաջանում է բարձր խոլեստերինի խնդիր, քանի որ այս ուտեստները մեծ քանակությամբ հագեցած են ճարպերով, այդ թվում՝ աթերոսկլերոզ հրահրողներով։

## Խոլեստերինն իջեցնող մթերքներ

Եթե արյան խոլեստերինի ցուցանիշները կախված են սննդակարգից, ապա այն կարելի է այնպես կառուցել, որ հասնել վտանգավոր նյութի իջեցմանը։ Սակայն այս հարցում արժե չափը պահպանել և չձգտել խոլեստերինից ամբողջովին հրաժարվելուն։ Ի վերջո, առանց դրա կխախտվեն օրգանիզմի բազմաթիվ ֆունկցիաներ, պետք է միայն սահմանափակել դրա ծավալները։

![Ժողովրդական միջոցներ](https://lifeinfo.am/storage/images/xolesterinn-ijecnox-ev-anotnery-maqrox-mterqner-150.jpg "Ժողովրդական միջոցներ")

Դրա համար արժե օգտագործել ավելի շատ մթերքներ, որոնք իջեցնում են խոլեստերինի մակարդակը։ Նման մթերքների ցանկը բավականին բազմազան է։ Այն ներառում է.

- պոլիհագեցած ճարպեր - սրանք են բուսական յուղերը, ինչպիսիք են ավոկադոյի, ժանյութաբույսի, արևածաղկի, մանանեխի, գետնանուշի յուղերը.
- կանաչ թեյ.
- մրգերի և բանջարեղենի մեծ մասը.
- վարսակի փաթիլներ և թեփ.
- ընկույզներ և տարբեր բույսերի սերմեր.
- ձկան որոշ տեսակներ՝ մակրել, սաղմոն, թունա, ծովատառեխ, իշխան և այլն։

Դիտարկենք, թե ինչպես դրանց օգտագործումը ճիշտ դարձնել, որպեսզի արագ և արդյունավետ իջեցվի այս ցուցանիշը։

1. Վարսակի փաթիլները և այլ հացահատիկային մշակաբույսերը, ինչպես նաև բակլազգիները խորհուրդ է տրվում օգտագործել առավոտյան՝ շիլայի տեսքով։ Բջջանյութի բարձր պարունակության շնորհիվ դրանք ուժեղացնում են աղիների պերիստալտիկան և օգնում արագ դուրս բերել օրգանիզմից ավելորդ նյութերը։
2. Բանջարեղեն՝ կաղամբ, դդում, գազար, ճակնդեղ, նույնպես պարունակում են շատ բջջանյութ՝ դրանով իսկ նպաստելով ճիշտ լիպիդային փոխանակությանը։ Դրանք պետք է ուտել օրական առնվազն 10 ճաշի գդալ։
3. Թթու հատապտուղները, ինչպիսիք են լոռամիրգը, լեռնամոշը, հապալասը, ազնվամորին, պարունակում են պոլիֆենոլներ, որոնք բարձրացնում են «լավ» խոլեստերինի մակարդակը և իջեցնում «վատը»։ Դրանք խորհուրդ է տրվում օգտագործել օրական 150 գրամ կանոնավոր կերպով՝ թարմ կամ մշակված հատապտուղների տեսքով, բայց շաքարի նվազագույն պարունակությամբ։
4. Հազարատերևուկը և այլ կանաչեղենը պարունակում են կարոտինոիդներ և լուտեին, որոնք օգնում են արագ ազատվել ավելորդ խոլեստերինից։ Դրանք նույնպես խորհուրդ է տրվում օգտագործել ամեն օր, ձմռանը կարելի է փոխարինել չորացրած խոտաբույսերով։
5. Նուշը և այլ ընկույզները պարունակում են սեփական ճարպեր, որոնք մրցակցում են խոլեստերինի հետ, սակայն ավելի օգտակար են մարդու համար։ Միջին չափաբաժինը պետք է կազմի մոտ 60 գրամ օրական։
6. Սխտորը և սոխը պարունակում են ստատիններ, որոնք խոչընդոտում են օրգանիզմում խոլեստերինի ձևավորմանը՝ դրանով իսկ իջեցնելով դրա մակարդակը։ Բավական է 1 ատամ սխտոր օրական։

Կարմիր գինին, սուրճը և կանաչ թեյը պարունակում են ֆլավոնոիդներ, որոնք նվազեցնում են խոլեստերինի արտադրությունը։ Բարձր զարկերակային ճնշումից տառապող մարդկանց սուրճի փոխարեն ավելի լավ է օգտագործել կանաչ թեյ։

## Խոլեստերինի մակարդակը բարձրացնող մթերքներ

Արյան մեջ բարձր խոլեստերին ունեցող մարդկանց չարժե օգտագործել դրա մակարդակը բարձրացնող մթերքներ։ Արյան մեջ չափազանց բարձր խոլեստերինից խուսափելու համար կարելի է օգտվել մթերքների ցանկից, որը ցույց է տալիս, թե որ մթերքներում է խոլեստերինը նվազագույն տոկոսով, որոնցում՝ ավելի շատ, և որոնք են հանգեցնում այս ճարպի մակարդակի բարձրացմանը։

![Բժշկի կարծիքը](https://lifeinfo.am/storage/images/xolesterinn-ijecnox-ev-anotnery-maqrox-mterqner-164.jpg "Բժշկի կարծիքը")

Իսկ ի՞նչ չի կարելի ուտել բարձր խոլեստերինի դեպքում։ Արգելված մթերքների շարքին են պատկանում.

- ուղեղ.
- երիկամներ.
- ձկան խավիար.
- կարագ.
- սպիտակ հաց.
- յուղոտ հրուշակեղեն։

Այնպիսի արտադրանքները, ինչպիսիք են հացը և քաղցրավենիքը, իրենք իրենցից շատ խոլեստերին չեն պարունակում, բայց բարձր գլիկեմիկ մակարդակի շնորհիվ նպաստում են դրա ձևավորմանը օրգանիզմում և նստվածքին անոթների պատերին։ Մնացած բոլորը պարունակում են մեծ քանակությամբ ամենատարբեր լիպիդներ, որոնք նույնպես խոչընդոտում են ճարպերի ծախսմանն ու դրանց կուտակմանը, այդ թվում՝ արյունատար անոթներում։

## Անոթները մաքրող մթերքներ

Այժմ ցանկացած կլինիկայում կարելի է արյուն հանձնել լիպոպրոտեիդների պարունակության վերլուծության համար։ Եթե վերլուծության արդյունքները տագնապալի են և ցույց են տալիս ցածր խտության լիպոպրոտեիդների («վատ» խոլեստերինի) մակարդակի գերազանցում, անհրաժեշտ է անհապաղ միջոցներ ձեռնարկել։ Պարտադիր չէ անմիջապես դիմել դեղորայքի ընդունման։ Սկզբում անհրաժեշտ է կիրառել դիետա, որը ներառում է օրգանիզմից խոլեստերինի ավելցուկը դուրս բերող մթերքներ։

![Օգտակար մթերքներ, որոնք մաքրում են անոթները և իջեցնում խոլեստերինը](https://lifeinfo.am/storage/img/aroxjutyun-dexer-bozhognutyun-dexabuyser-74712570.jpg "Օգտակար մթերքներ, որոնք մաքրում են անոթները և իջեցնում խոլեստերինը")

Այն բանջարեղենների ու մրգերի մեջ, որոնք օրգանիզմից դուրս են բերում խոլեստերինը, կարելի է առանձնացնել առավել օգտակարները.

1. Խուրմա։ Դրանում պարունակվող ֆլավոնոիդները, յոդը և կարոտինոիդները նպաստում են արյան մեջ լիպիդների քանակի նվազեցմանը՝ դրանց արագ քայքայման շնորհիվ։
2. Ձմերուկ։ Պարունակում է L-ցիտրուլին, որը կարևոր է խոլեստերինի պարունակության նվազեցման համար, այն նպաստում է անոթների լայնացմանը և դրանցում լուսանցքի մեծացմանը։
3. Նարնջի հյութ։ Նորմալացնում է զարկերակային ճնշումը և նպաստում է օրգանիզմում լիպիդային փոխանակության նորմալացմանը։
4. Լոռամիրգ։ Օգնում է բարելավել էներգետիկ փոխանակությունը և քայքայել ճարպի ավելցուկը։
5. Կանաչ թեյ։ Նպաստում է բոլոր տեսակի լիպիդների յուրացմանը, իջեցնում է դրանց մակարդակը ոչ միայն արյան, այլ նաև լյարդի մեջ։
6. Դառը շոկոլադը, որի կակաոյի պարունակությունը ոչ պակաս 70 %-ից, պարունակում է ֆենոլներ, որոնք նվազեցնում են անոթների պատերին արյան մակարդուկների ծավալը։
7. Վարսակի թեփը, որն իջեցնում է ինսուլինի մակարդակը, օգնում է նորմալացնել սնունդը և ճարպային փոխանակությունը։

Այս ցանկից ցանկացած տարրի կանոնավոր ավելացումը սննդի մեջ հնարավորություն է տալիս 1-1,5 ամսվա ընթացքում զգալիորեն իջեցնել խոլեստերինի ցուցանիշները՝ դրանով իսկ բարելավելով մարդու առողջական վիճակը։

## Ժողովրդական միջոցներ

Ճիշտ սնունդից բացի, կարելի է դիմել նաև ժողովրդական միջոցների, որոնք ուժեղացնում են դիետայի պահպանման արդյունքները։ Անոթները մաքրող նյութերի մեջ, ժողովրդական բաղադրատոմսերում, առաջին տեղում է կանգնած կոճապղպեղը։ Ընկուզեղենի և մեղրի հետ խառնուրդում այն խորհուրդ է տրվում ուտել ամեն օր՝ 1 ճ. գդալ, ուտելուց առաջ։ Նման ուտեստը կօգնի հաղթահարել ոչ միայն խոլեստերինի խնդիրը, այլ նաև բարձրացնել իմունիտետը, ինչպես նաև ամրապնդել առողջությունն ընդհանրապես։

![Օգտակար մթերքներ, որոնք մաքրում են անոթները և իջեցնում խոլեստերինը](https://lifeinfo.am/storage/images/xolesterinn-ijecnox-ev-anotnery-maqrox-mterqner-195.jpg "Օգտակար մթերքներ, որոնք մաքրում են անոթները և իջեցնում խոլեստերինը")

ԵՒս մեկ ժողովրդական բաղադրատոմս է սխտորի և կիտրոնի թուրմը։ Դրա համար պետք է վերցնել 1 կիտրոն, 2 գլուխ սխտոր և 5 դափնու տերև։ Այս ամենը մանրացնել, լցնել 700 մլ օղի և դնել մութ տեղում մի քանի շաբաթով։ Հետո քամել և ընդունել օրական երկու անգամ՝ 2 թեյի գդալ։

Խոլեստերինի ցուցանիշը մարդու առողջության կարևոր ցուցիչ է, որը պետք է վերահսկել և պահպանել պատշաճ մակարդակի վրա։ Դա անելը դժվար չէ։ Պետք է հասկանալ սննդամթերքներում և որոշել, թե որոնցում է շատ խոլեստերին, իսկ որոնք են իջեցնում արյան մեջ այս ճարպը։ Այս եզրակացությունների հիման վրա կազմելով սեփական սննդակարգը, կարելի է չանհանգստանալ աթերոսկլերոզի շուրջ։

> ## Բժշկի կարծիքը
> 
> Խոլեստերինը մեր օրգանիզմի համար շատ կարևոր ու անհրաժեշտ նյութ է։ Չկա ոչ մի օրգան, որտեղ այն այս կամ այն քանակությամբ ներկա չլինի։ Բնականաբար, նման կարևոր նյութը չի կարող ստացվել միայն սննդից։ Այդ իսկ պատճառով դրսից մենք ստանում ենք խոլեստերինի միայն մոտ 20%-ը, մնացած 80%-ը սինթեզվում է ուղղակի օրգանիզմում։ Այնպես որ, նույնիսկ եթե կրկնակի կրճատել խոլեստերինով հարուստ մթերքների սպառումը, նրա պարունակությունը օրգանիզմում կիջնի ընդամենը 10%-ով։ Գիտական հետազոտությունների արդյունքները ցույց են տալիս, որ խոլեստերինի մակարդակի վրա ճարպային սննդից շատ ավելի ուժեղ ազդեցություն ունեն ծխելը և ալկոհոլին հակվածությունը։ Ծխախոտի ծխում պարունակվող ակրոլեինը արգելափակում է լյարդում ավելցուկային լիպիդների վերամշակումը, իսկ էթանոլը բարձրացնում է տրիգլիցերիդների՝ ցածր խտության լիպոպրոտեիդների («վատ» խոլեստերինի) շինանյութի մակարդակը։ Բացի այդ, գիտականորեն ապացուցված է, որ նստակյաց ապրելակերպ վարող և գիրություն ունեցող մարդկանց մոտ «վատ» խոլեստերինի մակարդակն ավելի բարձր է։
> 
> Այդ իսկ պատճառով, եթե ցանկանում եք իջեցնել «վատ» խոլեստերինի մակարդակն արյան մեջ, հետևեք հետևյալ խորհուրդներին.
> 
> 1. Ուղղեք ձեր սնունդը։ Ուտեք ավելի շատ բանջարեղեն և մրգեր, կարտոֆիլն ու մակարոնեղենը փոխարինեք ձավարեղենով, իսկ շաքարը՝ չորամրգերով և մեղրով։ Օգտագործեք մեծ քանակությամբ բալաստային նյութեր պարունակող մթերքներ՝ լոբի, ոլոռ, թեփով հաց։
> 2. Վերահսկեք ձեր քաշը։ Եթե ավելորդ քաշ ունեք, դիմեք մասնագետի (էնդոկրինոլոգի կամ դիետոլոգի)՝ այն նորմալացնելու համար։
> 3. Ավելի շատ շարժվեք, մեծացրեք ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը, զբաղվեք ֆիզկուլտուրայով։
> 4. Հրաժարվեք ծխախոտից, նվազագույնի հասցրեք ալկոհոլի օգտագործումը։
