Ականջաբորբ

Ականջաբորբը ականջի բորբոքումն է, որը կարող է տեղակայված լինել ներսում կամ դրսում: Ըստ ծանրության աստիճանի՝ ականջաբորբերը լինում են տարբեր, հաճախ դրանք հանդիպում են երեխաների մոտ: Այս հիվանդությունը հաճախ առաջացնում են մանրէները կամ վիրուսները, այն սովորաբար ունի վարակային բնույթ: Ականջաբորբի կոդը ըստ ՀՄԴ-ի - 380.10:
Սովորաբար ականջաբորբը կարող է ուղեկցել մրսածության հետևանքով առաջացած հիվանդություններին, հարբուխին և հազին: Ականջի հիվանդությունը կարող է վերածվել քրոնիկական ձևի, հնարավոր է թմբկաթաղանթի վնասում, ինչը սպառնում է հաճախակի բորբոքումներով և լսողության հետ կապված խնդիրներով, եթե բուժումը ժամանակին չսկսվի և հիվանդությունը թողնվի անուշադրության:
Ականջաբորբի պատճառները
Այս հիվանդության պատճառները կարող են տարբեր լինել:
- Վիրուսային և մանրէային հիվանդություններ, օրգանիզմում ընթացող բորբոքային պրոցեսներ:
- Քթըմպանի այլ հիվանդություններ, օրինակ՝ հարբուխ, գայմորիտ, երեխաների մոտ ադենոիդներ:
- Վնասվածքներ, ականջախեցու մեխանիկական վնասումներ:
- Ականջ ջրի, հատկապես աղտոտված ջրի մուտք գործելը:
- Ականջի սխալ հիգիենան, որը հանգեցնում է ծծմբային խցանների առաջացման և թմբկաթաղանթի վնասման:
- Օրգանիզմի սառչում:
- Լսողական անցուղու կառուցվածքի առանձնահատկություններ:
Որոշ դեպքերում պատճառները կարող են համակցվել:
Արտաքին ականջաբորբ
Արտաքին ականջաբորբը լսողական անցուղու արտաքին բորբոքումն է, միջին և ներքին ականջը չեն տուժում: Այս ձևը կարող է դառնալ քրոնիկական, եթե ժամանակին բուժում չի սկսվել: Արտաքին ականջաբորբը լինում է երկու տեսակի:
- Սահմանափակ: Բնութագրվում է եռանկների առաջացմամբ, արտաքին ականջի հյուսվածքների թարախակալմամբ, թարախակույտերի առաջացմամբ: Առավել հաճախ առաջանում է ոսկեգույն ստաֆիլոկոկի հետևանքով:
- Տարածուն կամ դիֆուզ: Սա արտաքին ականջի և լսողական անցուղու հյուսվածքների ընդարձակ վնասում է, որը երբեմն հասնում է մինչև թմբկաթաղանթ: Առավել հաճախ վարակումը տեղի է ունենում ականջ ջրի, հատկապես կեղտոտ ջրի մուտք գործելու հետևանքով: Հենց այդ պատճառով տարածուն արտաքին ականջաբորբի հետ հաճախ հանդիպում են լողորդները:
Արտաքին ձևը հաճախ գրիպի և այլ ուժեղ մրսածությունների բարդություն է: Երբեմն այն կարող է առաջանալ սնկով, ալերգիայով, սեբորեայով, դերմատիտով և այլ մաշկային հիվանդություններով:
Արտաքին ականջաբորբի ախտանիշները
Այս հիվանդության ախտանիշները կարող են նմանվել ներքին կամ միջին ձևի ախտանիշներին, ուստի ճիշտ ախտորոշումը հնարավոր է միայն բժշկի զննումից հետո:
- Օտալգիա՝ ականջի ցավ: Կարող է տարբեր բնույթի լինել:
- Լսողական ընկալման փոփոխություններ, մինչև ժամանակավոր ուժեղ կորուստ:
- Խցանվածություն, ականջում ճնշման զգացողություն:
- Աղմուկ, զնգոց, քոր ականջներում:
- Տարբեր արտադրություններ, առավել հաճախ՝ թարախային:
- Ցավ ականջախեցին քաշելիս և դիպչելիս. սա հատկապես արտաքին ձևին բնորոշ հատկանիշ է:
Զննման ժամանակ բժիշկը կնկատի այտուց, լսողական անցուղու աղտոտվածություն, թմբկաթաղանթի բորբոքում:
Կարևոր է! Եթե անհանգստացնում են այս ախտանիշները, անհրաժեշտ է դիմել օտոլարինգոլոգի:
Ախտորոշման համար սովորաբար բավական է բժշկի արտաքին զննումը, երբեմն, եթե կա արտադրություն (էքսուդատ), այն վերցվում է վերլուծության՝ հարուցիչը որոշելու համար: Հազվադեպ դեպքերում անհրաժեշտ են հետևյալ հետազոտությունները.
- օտոսկոպիա.
- տիմպանոմետրիա.
- համակարգչային տոմոգրաֆիա և այլն:
Ինչպե՞ս բուժել արտաքին ականջաբորբը
Այս ձևի բուժումը սկսվում է հենց բժշկի կաբինետում: Մասնագետը պետք է բացի եռանկները, եթե դրանք կան, հեռացնի ամբողջ թարախը և մաքրի լսողական անցուղին: Այնուհետև նշանակվում են անհրաժեշտ դեղամիջոցները:
Կարևոր է! Ականջաբորբի ժամանակ առաջացող եռանկները ինքնուրույն բացել չի կարելի:
- Հակաբիոտիկներ: Դրանք նշանակվում են, եթե ականջաբորբը առաջացել է մանրէներից, ուստի առանց վերլուծությունների դրանք ընդունել չի կարելի: Օրինակներ՝ Օքսացիլին, Ցեֆազոլին, Ամոքսիկլավ և այլն:
- Ջերմիջեցնող, հակաբորբոքային և ցավազրկող դեղամիջոցներ: Առանց դրանց հնարավոր չէ անել, եթե ականջի հիվանդությունն ուղեկցվում է ջերմաստիճանի բարձրացմամբ և ուժեղ ցավերով: Սովորաբար օգտագործում են իբուպրոֆենի հիման վրա պատրաստված դեղամիջոցներ, ասպիրին կամ պարացետամոլ:
- Ականջի կաթիլներ: Հաճախ դրանք արդեն պարունակում են կորտիկոստերոիդներ կամ հակաբիոտիկներ: Տարածված են Նորմաքս, Կանդիբիոտիկ, Օտինում, Օտոֆա և այլն:
- Քսուքներ: Կիրառվում են վնասված, բորբոքված հատվածների արագ ապաքինման համար: Օրինակ՝ Լևոմեկոլ, Տրիդերմ:
- Ուլտրամանուշակագույն ճառագայթման թերապիա (ՈւՖ-թերապիա) և գերբարձր հաճախականության թերապիա (ԳԲՀ-թերապիա): Ֆիզիոթերապիայի պրոցեդուրաները արագացնում են ապաքինումը և ուժեղացնում դեղամիջոցների ազդեցությունը:
Բոլոր դեղամիջոցները և պրոցեդուրաները ընտրվում են կախված արտաքին ականջաբորբի տեսակից, վնասման աստիճանից և հիվանդությունն առաջացրած պատճառից: Եթե այն առաջացել է ալերգիայի ֆոնի վրա, ապա անպայման անհրաժեշտ է հակահիստամինային դեղամիջոցներով թերապիա, եթե այն գրիպի հետևանք է, անհրաժեշտ է այն ամբողջությամբ բուժել և թույլ չտալ կրկնությունը:
Միջին ականջի բորբոքում (օտիտ)
Միջին ականջի բորբոքումը միջին ականջի բորբոքային հիվանդություն է: Այս ձևը հաճախ հանդիպում է երեխաների մոտ, նույնիսկ կրծքով կերակրվող նորածինների: Սուր հիվանդությունը զարգանում է արագ, երբեմն մի քանի ժամվա ընթացքում արդեն նկատելի ախտանիշներ են լինում: Սուր ձևը առանց բուժման վերածվում է քրոնիկականի: Ըստ արտադրված արտադրության բնույթի՝ առանձնացնում են թարախային, բշտային և կատառալ ականջաբորբ:
Սուր հիվանդության մի քանի փուլ կա, յուրաքանչյուրի ժամանակ ախտանիշները տարբեր են:
- Սուր եվստախիիտ: Այս փուլում առաջանում է ականջում խցանվածության զգացում, աղմուկ, ջերմաստիճանը բարձրանում է միայն վարակի առկայության դեպքում:
- Սուր կատառալ բորբոքում: Առաջանում է կտրուկ ուժեղ ցավ, բարձրանում է ջերմաստիճանը, ականջում նկատվում է բորբոքային պրոցես:
- Թարախային բորբոքման փուլ: Ցավը հասնում է իր գագաթնակետին, կարող է տարածվել ատամների և գլխի այլ հատվածների վրա: Լսողությունը նվազում է: Բորբոքումը նկատելի է արյան քննություններում:
- Հետպերֆորացիոն փուլ: Ցավը նվազում է, ջերմաստիճանն իջնում է, սակայն խցանվածությունն ու խուլությունը մնում են, ականջից ազատվում է արտադրություն:
- Վերականգնողական (ռեպարատիվ) փուլ: Բորբոքումն անցնում է, թմբկաթաղանթի վնասվածքը փակվում է սպիով:
Կարևոր է! Բուժումը պետք է սկսել հիվանդության սկզբնական փուլերում, հակառակ դեպքում հնարավոր են լուրջ բարդություններ:
Թարախի դուրս գալուց հետո հիվանդի վիճակը սովորաբար լավանում է, այնուհետև տեղի է ունենում ապաքինում: Սակայն եթե թարախը դուրս չի գալիս կամ ոչ ամբողջությամբ է դուրս գալիս, վարակը կարող է տարածվել ավելի խորը, ինչը սպառնում է ուղեղի բորբոքմամբ կամ մենինգիտով: Հետևաբար, ցանկալի է բժշկի դիմել ցանկացած իրավիճակում:
Ինչպե՞ս բուժել միջին ականջի բորբոքումը
Բուժումը պարտադիր պետք է անցկացվի հսկող բժշկի վերահսկողության ներքո, կարևոր է պարզել հիվանդության բնույթը և վնասման աստիճանը: Ցանկացած դեպքում խորհուրդ է տրվում պահպանել մահճակալային ռեժիմ և հանգիստ, հակառակ դեպքում մեծանում է բարդությունների զարգացման ռիսկը: Բժիշկը պետք է նաև մաքրի լսողական անցուղին արտադրությունից: Միջին ականջաբորբի բուժման հիմնական մեթոդներն են հետևյալը:
- Հակաբիոտիկների կիրառումը: Սա կարևոր է սուր միջին ականջաբորբի ժամանակ: Սովորաբար կիրառվում են Ամոքսիցիլին կամ Ամոքսիկլավ, հակառակ դեպքում՝ Սումամեդ կամ Ռովամիցին: Հակաբիոտիկները կիրառվում են հաբերի ձևով, իսկ բարդությունների զարգացման դեպքում հնարավոր է միջմկանային կամ ներերակային ներարկում:
- Բորբոքումն ու ցավային սենսացիաները վերացնող դեղամիջոցներ: Սովորաբար սրանք իբուպրոֆենի հիմքով ցավազրկող և ջերմիջեցնող միջոցներ են, ասպիրին, պարացետամոլ:
- Կաթիլներ: Միջին ձևի դեպքում կարևոր է, որ դրանք լինեն սենյակային ջերմաստիճանի, կաթսակը կարելի է տաքացնել տաք ջրի մեջ՝ կաթեցնելուց առաջ: Կարող են կիրառվել Օտինում կամ Գարազոն:
- Քթի կաթիլներ այտուցի առկայության դեպքում: Կիրառվում են անոթասեղմիչներ, օրինակ՝ Նազոլ կամ Նաֆթիզին:
- Իմունիտետի բարձրացմանը նպաստող դեղամիջոցներ: Դրանց են պատկանում վիտամիններն ու վիտամինային համալիրները, կարող են լինել հաբերի կամ ներարկումների ձևով:
- Ֆիզիոթերապիա՝ էլեկտրոֆորեզ կամ ՈՒՀՀ-թերապիա:
Հազվադեպ դեպքերում անհրաժեշտ է լինում վիրաբուժական միջամտություն: Միջին ականջաբորբի ժամանակ ականջը տաքացնել խիստ արգելվում է, դա նպաստում է վարակի տարածմանը:
Կարևոր է! Հղի կանանց մոտ ականջաբորբի բուժման ժամանակ պետք է հաշվի առնել, որ հակաբիոտիկները մեծամասամբ դեպքերում կիրառել չի կարելի:
Ներքին ականջի բորբոքում - լաբիրինթիտ
Լաբիրինթիտը ներքին ականջի բորբոքում է, որը առաջանում է, երբ միջին ականջաբորբի կամ այլ հիվանդությունների ժամանակ վարակն ավելի խորն է թափանցում: Այս հիվանդության ժամանակ ներքին կառուցվածքների վնասման պատճառով առաջանում են վեստիբուլյար խանգարումներ: Հաճախ բուժումից հետո հիվանդներին անհրաժեշտ է լինում լսողության վերականգնում պրոթեզավորման և այլ մեթոդների միջոցով:
Լաբիրինթիտը նույնպես կարող է դառնալ քրոնիկական:
Ախտանիշներ
Լաբիրինթիտի համար բնորոշ են վեստիբուլյար խանգարումները,
- Համակարգման, շարժումների, հավասարակշռության խանգարումներ:
- Գլխապտույտ, հաճախ առաջանում է նոպաների ձևով, նիստագմ:
- Սրտխառնոց, փսխում:
- Քրտնարտադրության ավելացում, դեմքի գունատություն:
- Տախիկարդիա, բրադիկարդիա, ռիթմի այլ խանգարումներ:
- Լսողության անկում, հիվանդության անտեսվածության դեպքում՝ ամբողջական խուլության զարգացում:
Ճիշտ ախտորոշում կատարելու համար օտոլարինգոլոգը անպայման խորհրդակցում է նյարդաբանի, տրավմատոլոգի հետ, կարող են ներգրավվել նաև այլ մասնագետներ: Կատարվում է օտոսկոպիա, ՀՇ (համակարգչային շերտագրություն) և ռենտգեն, հնարավոր են նաև այլ հետազոտություններ՝ կախված հիվանդության բնույթից և առաջացման պատճառից:
Ինչպե՞ս բուժել լաբիրինթիտը
Լաբիրինթիտի բուժման ժամանակ կիրառվում է նույն միջոցների համալիրը, ինչ ականջաբորբի մյուս տեսակների դեպքում: Բացառվում են միայն տեղային մեթոդները, քանի որ վնասումը տարածվում է ականջի ներսում:
Լաբիրինթիտի ժամանակ կարևոր է կասեցնել գլխապտույտը, ինչն իրականացվում է վեստիբուլոլիտիկների, օրինակ՝ Բելլատամինալի միջոցով: Որոշ դեպքերում անհրաժեշտ է վիրաբուժական միջամտություն, եթե լաբիրինթիտը ուղեկցվում է բարդություններով: Վիրահատությունները կատարվում են միջին ականջի վրա:
Եթե հիվանդության ընթացքում լսողությունը կորել է, անհրաժեշտ է խորհրդակցել սլուխոպրոթեզիստի և սուրդոլոգի հետ: Երբեմն կատարվում է լսողության վերականգնող վիրահատություն, որոշ դեպքերում ընտրվում է լսողական սարք:
Կարևոր է! Լուրջ բարդություններից կարելի է խուսափել՝ ականջաբորբի բուժումը սկսելով վաղ փուլերում:
Ականջաբորբի բուժումը տնային պայմաններում
Արտաքին և միջին ականջաբորբը վաղ փուլերում հաջողությամբ կարելի է բուժել տանը՝ հսկող բժշկի հետ խորհրդակցելուց հետո, դրանք չեն պահանջում մշտական հսկողություն կամ վիրաբուժական միջամտություն: Բացի այդ, կան մի քանի տնային մեթոդներ, որոնք կօգնեն թեթևացնել հիվանդի վիճակը, եթե անմիջապես մասնագետի դիմելու հնարավորություն չկա:
Ականջաբորբի և ականջների այլ հիվանդությունների ժամանակ չարժե օգտագործել մոմեր, դրանց արդյունավետությունը ապացուցված չէ, բորբոքային հիվանդությունների դեպքում դրանք կարող են վտանգավոր լինել: Նաև ականջաբորբի ժամանակ չարժե ականջը տաքացնել, ջերմությունը նպաստում է վարակի տարածմանը:
Ականջին դրվող կոմպրեսներ
Տանը կարելի է դնել կոմպրես, այն օգնում է միջին ականջաբորբի դեպքում: Դրա համար պետք է բամբակյա գլանակը թրջել օղիով և ամուր կապել գլխին, սակայն բամբակի և ականջի միջև պետք է մնա մի փոքր ազատ տարածություն: Նման կոմպրեսը պետք է պահել մի քանի ժամ, կարելի է դնել այն գիշերը:
Կարևոր է հիշել, որ լավագույն բուժումը կոնսերվատիվն է՝ դեղամիջոցների միջոցով: Հետևաբար, բժշկի դիմելը չափազանց կարևոր է:
Կանխարգելում
Հաճախ ականջաբորբի առաջացումը կախված է հենց մարդուց: Հատկապես կարևոր է պահպանել կանխարգելման կանոնները քթըմպանի, շնչուղիների հիվանդությունների ժամանակ, քանի որ դրանց դեպքում ականջաբորբի զարգացման հավանականությունն ամենամեծն է:
- Քթահոսի ժամանակ անոթահատող ազդեցությամբ կաթիլների կիրառում, քթի պարտադիր լվացում: Քթահոսի դեպքում արտահոսուկը մաքրելիս պետք է զգույշ փչել քիթը՝ առանց խոր շնչառության, որպեսզի արտադրուկը չբարձրանա վերև:
- Օդի օպտիմալ խոնավության պահպանում: Հաճախ չափազանց չոր օդը հանգեցնում է ականջի հիվանդությունների:
- Առատ հեղուկ օգտագործում, հատկապես կարևոր է ջերմաստիճանի բարձրացմամբ ընթացող հիվանդությունների ժամանակ:
- Զգուշություն հակաբիոտիկներ ընդունելիս, սխալ ընտրված դեղամիջոցները կարող են հրահրել ականջի հիվանդություններ:
- Ականջների ճիշտ հիգիենա: Պետք է մաքրել միայն արտաքին ականջը, եթե փորձեք բամբակյա փայտիկը ավելի խորը մտցնել, կարող եք վնասել թմբկաթաղանթը կամ առաջացնել ծծմբային խցան, ինչը հանգեցնում է ականջաբորբի առաջացման:
Քթըմպանի ցանկացած հիվանդության դեպքում անհրաժեշտ է անմիջապես դիմել քիթկոկորդականջաբանի (ԼՕՌ), քանի որ ականջաբորբը կանխարգելելն ավելի հեշտ է, քան հետագայում զբաղվել դրա բուժմամբ:









